ماهیت و ابعاد جنگ آخرالزمان؛ جنگ ترکیبی

بسم الله الرحمن الرحیم

سومین نشست از سلسله نشست‌های آینده‌اندیشی از منظر اسلام

موضوع: ماهیت و ابعاد جنگ آخرالزمان؛ جنگ ترکیبی

سخنران: حجت االاسلام  المسلمین استاد اباذری حفظه الله
تاریخ: 18آبان 1404

آیه محوری بحث:

وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلاَّ غُرُورا (الإسراء: 64)

اگر در این آیه تدبر می‌کردیم و آن را محور برنامه‌هایمان قرار می‌دادیم، اکنون شاهد بسیاری از آسیب‌های سیاسی نبودیم. اگر قرآن را مسیریاب و نسخه شفا می‌دیدیم، قطعاً وضعیت به صورت دیگری بود.

تعریف جنگ ترکیبی

فرانک هافمن نخستین کسی بود که بحث جنگ ترکیبی را مطرح کرد. در این نوع جنگ، علاوه بر ابزارهای نظامی، از ابزارهای متنوع دیگری نیز استفاده می‌شود:

• فشارهای اقتصادی
• تهاجمات فرهنگی و سیاسی
• دخالت در مسائل مربوط به زندگی روزمره مردم
• جنگ روانی در بین عامه مردم

هدف دشمن در این جنگ، ایجاد بی‌نظمی در تمام عرصه‌هاست: در اقتصاد توسط دلال‌ها، در اجتماع با ایجاد تفرقه بین شیعه و سنی، در فرهنگ با جنگ شناختی و به میدان آوردن سلبریتی‌ها، در انتخابات و خیلی از عرصه‌های دیگر.

و بی‌شک، نخستین گام برای شکست جنگ تحمیلی: جهاد تبیین است

ریشه‌های دشمنی: شناخت دشمن و راز دشمنی

خدای حکیم انسان را با ظرفیت‌هایی متفاوت آفرید که اگر این ظرفیت‌ها در جای خودشان قرار گیرند، انسان اشرف مخلوقات و مسجود ملائکه می‌شود. این امر برای شیطان که شاخصه‌اش خودبرتربینی است، قابل تحمل نیست. او تمام قوای خود را به کار می‌گیرد تا این موجود را به زمین بزند و نگذارد به اهدافش برسد.

شگرد شیطان: انسان‌شناسی دقیق

شیطان انسان را دقیق می‌شناسد. انسان ترکیبی از عقل و نفس است که هر کدام جنودی دارند. قسمت نفس که لذت‌گراست، برای دشمن طعمه خوبی است: «فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ وَ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْكٍ لَا يَبْلَى». (سوره طه)

شیطان از فطرت و سرشت انسان سوءاستفاده کرد. به آدم گفت: «آیا می‌خواهی جاودانه شوی و پادشاه شوی؟ صاحب اختیار همه چیز شوی؟»، حتی برای فریب او قسم خورد: «قَاسَمَهُمَا… إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ».

زیان‌بارترین نوع دشمنی: جنگ شناختی

زیان‌بارترین دشمنی و جنگ، جنگ شناختی است نه جنگ نظامی. شیطان شناخت و باور انسان را مورد هجوم قرار می‌دهد و یک بی‌راهه را به جای راه جایگزین می‌کند. در اینجاست که طمع در حوزه نفس، فعال می‌شود و در حوزه رفتار نتیجه می‌دهد: «فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا».

ظاهر فریبنده دشمن

حضرت آدم دشمن را دشمن نمی‌دید؛ زیرا دشمن در لباس دوست و دلسوزی آمده بود. «من می‌خواهم تو به جایی برسی…» اینجاست که گرگ در لباس میش می‌آید. قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا».

خلأ مهم در برنامه‌های مهدویت

برنامه‌های مهدویت ما یک خلأ اساسی دارد: بحث انسان‌شناسی و قدر و منزلت انسان معلوم نشده است.

یکی از کارهایی که دشمن انجام می‌دهد، زدن انسان و انسانیت اوست؛ بنابراین انسانی که خداوند «فی احسن تقویم» آورده است را در پوسته دنیا قرار می‌گیرد که دغدغه‌اش فقط شکم و دنیایش می‌شود و چیزی نیست جز همین حیات دنیا.

آیات کلیدی در انسان‌شناسی

سوره لقمان، آیه 20: «مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ… سَخَّرَ لَكُمْ»؛ تمام خلقت یک طرف، توی انسان نیز یک طرف.

سوره مائده، آیه 105: «عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ… لَا يَضُرُّكُمْ»؛ خودشناسی محور است.

علامه طباطبایی بحث عمیقی در مورد انسان‌شناسی دارد. رکن انقلاب فرهنگی، رشد انسان و شناختن قدر و منزلت اوست. آری! راز دشمنی، عظمت انسان و روحیه خودبرتربینی و حسادت دشمن است.

هدف دشمن

هدف دشمن از بین بردن خلد انسان است؛ انسان را از ابدیت دور کند. خوشی و زیبایی را در همین دنیا برایش تعرف می‌کند و هرچیزی که تو را به این مسیر برساند علم است و بقیه جهل است؛ در حالیکه خداوند مهربان می‌فرماید: «عَبْدِي أَطِعْنِي أَجْعَلْكَ مِثْلِي… تَقُولُ لِشَيْءٍ كُنْ فَيَكُونُ».

ابزار و شگردهای دشمن| محاصره کامل انسان

قرآن کریم می‌فرماید: «لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ… ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ»؛ تا جایی دور انسان را می‌گیرد که او را در محاصره صد درصدی خود قرار دهد.

انواع جنگ‌های تفکیک شده

1. جنگ نظامی

ساده‌ترین جنگ، بحث نظامی است. هشت سال تمام کل دنیا علیه یک ملت با نظام نوپا و ارتش از هم متلاشی شده.، قرار گرفت؛ و ایران هشت سال ایستادگی کرد و اگر یک نفر شهید می‌شد ده نفر جایش را می‌گرفت؛ زیرا این شهید و شهادت بود که انگیزه انسان‌های مؤمن را تقویت می‌کند.

2. جنگ نرم

وقتی دشمن دید راهبرد نظامی نتیجه عکس داد، به جنگ نرم روی می‌آورد: «يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ». (الصف: 8) این چنگ معمولا با سلاح شبهه و اباطیل و تبلیغات به میدان می‌آید.

علامه طباطبایی در ذیل آیات 32 و 33 سوره توبه و 8 و 9 سوره صف می‌فرماید که پیام آیات این است: «ای امت اسلام فریب اهل کتاب را نخورید، مشکل آنها با شما دین شماست. تمام قد در مقابل آنان بایستید. «كَيْفَ وَ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلًّا وَ لَا ذِمَّةً يُرْضُونَكُمْ بِأَفْوَاهِهِمْ وَ تَأْبَى قُلُوبُهُمْ وَ أَكْثَرُهُمْ فَاسِقُونَ» (التوبة: 9)

إِنَّهُمْ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوكُمْ أَوْ يُعِيدُوكُمْ فِي مِلَّتِهِمْ وَ لَنْ تُفْلِحُوا إِذًا أَبَدًا» (الكهف: 20) دل دشمنان پر از خشم و کینه است و در فکر نابودی شما هستند.

اینان با حمله به باورها با زبان هنر وارد می‌شوند که نمونه هایی از آن را در اینجا بیان می کنیم

• عکس امام خمینی که در حال ریختن چای است را گرفته، به جای چای با فتوشاپ کبریت در دستش قرار می‌دهند و می‌نویسند: «این کسی است که سماور برقی را با کبریت روشن می‌کند. این انقلاب کرد.
• تصاویر قبل از انقلاب را گاهی با زیر نویس های زیبا می‌آورند که مثلا: «خیابان ولیعصر چه زیبا بود… الان چه شده است».

با چند تصویر ذهن نوجوان را خراب می‌کنند و جوان را از راه به در می‌کنند. فضای مجازی را درگیر می‌کنند و او را بدبین می‌کنند به نظامی که در مسیر نجات بشریت دارد پیش می‌رود.

3.امیدکشی

دستاوردهای ایران را حقیر و ناچیز جلوه می‌دهند و معضلات را درشت می‌کنند. در همین چند ماه اخیر 17 هزار دروغ پخش شد.

4. اسارت عقل

یکی از شگردهای مهم شیطان الجن و الانس، به اسارت گرفتن عقل انسان است. اگر بتوانند عقل را به اسارت بگیرند، به راحتی می‌توانند سواری کنند: «فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ». (الزخرف: 54)

چگونه قومش را خفیف کرد؟ با گرفتن عقل آنان و قدرت تفکر آنان.

نمونه ای از اسارت عقل در مسئله «زن، زندگی، آزادی»

گاهی برخی خواص هم می‌گویند «چهار تا تار مو را گرفته‌اند…» درحالیکه این مسأله دروازه فتح عقل انسانهاست. آن چیزی که با نظامی نتوانستند، از این راه دارند حرکت می‌کنند. عقل را در حاشیه می‌برند تا به اسارت درآید. زن، زندگی، آزادی و حجاب حاشیه‌ای نیست؛ بلکه یک بحث اصلی است که دروازه ورود است.

5. جنگ مالی

در نهج‌البلاغه (خطبه 166، خطبه 97، نامه 61) راهبردهای اقتصادی امیرالمؤمنین آمده است که نمونه تاریخی آن، تیم‌های اقتصادی معاویه و رسانه‌های او در کوفه است.

حضرت امیرالمومنین علیه السلام به کمیل که عارف و اهل دعا و تهجد است، در نامه 61 تشر می‌زند چون در برابر طاغوت سفت و سخت نایستاده است.

آقای جیمز ریکاردز می‌گوید: «ما قبل از انتخابات این تهاجم مادی و اقتصادی را شروع کردیم: حمله به باورها، جنگ اقتصادی، جنگ سیاسی، نفوذ، ایجاد مشکلات برای مردم… بعد کسی را روی عرصه می‌آوریم که کلید حل مشکل را پیدا کرده… که با اوباما کنار بیایید».

درس از بنی‌اسرائیل:

وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَ مَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ (البقرة: 96)

جامعه منتظر بنی‌اسرائیل که به عشق موعود آمدند به همین درد مبتلا شدند.

اگر جامعه معیشتش دچار مشکل شد، امام هم فایده‌ای ندارد. حوزه نمی‌تواند بگوید که در اسلام اقتصاد نداریم. آیا حوزه می‌تواند نسبت به معیشت مردم بی‌تفاوت باشد؟

6. نفوذ

بحث نفوذ سیاسی بسیار عجیب است. از ایام فاطمیه باید توضیح داد که نفوذ چگونه شروع می‌شود. کسانی که خواص هستند اگر اغوا شدند، راحت می‌توانند توده مردم را گمراه کنند. این یکی از سنگین‌ترین جنگ‌های نرم کشور ماست که دائم با مزدورپروری و حرام‌خوارسازی، افرادی را حرام‌خوار می‌کنند. وقتی حرام‌خوار شد، مثل حیوان جلال مشکل است او را از حرام‌خواری دور کرد. بعضی را با تهدید و بعضی را با تطمیع.

تحلیل آیه اسراء در جنگ ترکیبی

آیات سوره اسراء 1400 سال قبل جنگ ترکیبی را بیان کرده است: «وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ». (الإسراء: 64)

جنگ نرم و رسانه‌ای در روایات نیز اشاره شده است. «الفتنة أشد من القتل»؛ «وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ».

جنگ سخت و نظامی است: «وَ شَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ». در این آیه دو بحث مهم بیان شده است:

یک. بحث حرام‌خواری که در اموال بیان شده است.

دو. بی‌بند و باری و نظام نامشروع که در اولاد بیان شده است، مثلا بحث کاشت ناخن، هر وقت ناخن زیاد شد، طهارت خانواده از بین می‌رود که همان شرکت شیطان است: «وَ عِدْهُمْ وَ مَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا».

دجال و ویژگی‌های او

دجال دو رکن دارد:

1. تیره و تار کردن چهره حق: کسانی که بصیرت ندارند در تشخیص حق از باطل تردید کرده و تشخیص آنان دچار خلل خواهد شد. که در فتنه 88 همین کار را کردند که با ندای «الله اکبر» آمدند.
2. باطل را حق جلوه دادن. کاری می کند که باطل را به عنوان حق برای مردم جا می اندازد.

آری! هر چه جلوتر می‌رویم این جنگ ترکیبی قوی‌تر و سریع‌تر می‌شود.

جنگ نرم در زمان ظهور، قوی از جنگ نظامی

عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْيَنَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام عَجِبْتُ أَصْلَحَكَ اللَّهُ وَ إِنِّي لَأَعْجَبُ مِنَ الْقَائِمِ كَيْفَ يُقَاتَلُ مَعَ مَا يَرَوْنَ مِنَ الْعَجَائِبِ مِنْ خَسْفِ الْبَيْدَاءِ بِالْجَيْشِ وَ مِنَ النِّدَاءِ الَّذِي يَكُونُ مِنَ السَّمَاءِ فَقَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَدَعُهُمْ حَتَّى يُنَادِيَ كَمَا نَادَى بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله يَوْمَ الْعَقَبَةِ.

ندای آسمانی از علائم حتمی ظهور است. شیطان شبیه‌سازی می‌کند. سفیانی با جنگ نرم خود، عده‌ای را با قرآن به جنگ با حضرت می‌آورد. وقتی زراره با تعجب سوال می‌کند، یعنی جنگ نرم است: ایجاد شک و تردید. آن ابزار هنر را به میدان می‌آورد که نمونه ضعیفش در بعثت پیامبر بود. می‌گفتند: پیامبر موعود هست؛ ولی این شخص[محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله] آن مصداق موعود نیست.

قرآن کریم می‌فرماید: «وَ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهَارِ وَ اكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ». این آیه برای چیست؟ تمام جنگ نرم است.

جنگ نرم به مراتب قوی‌تر است. مشکل امام زمان علیه‌السلام به مراتب سخت‌تر از زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله است چون در زمان ظهور گروهی با قرآن به جنگ حضرت می‌آیند، ولی طرفداران پیامبر بت‌پرست بودند.

راهبردهای مقابله

1. جهاد تبیین

برای اینکه مردم این درد را بفهمند و آن ریزش‌ها به حداقل برسد، نخستین کار جهاد تبیین است.

2. آگاهی از تهاجم ترکیبی

تهاجم ترکیبی در همه عرصه‌ها… که کارگاه‌هایی می‌خواهد.

3. مهم‌ترین راهبرد| بازشناسی توحید

حضرت ابراهیم و اسماعیل کعبه را بر اساس توحید بنا کردند، ولی به مرور زمان طوری شد که بت‌هایی داشتند که دور آن می‌چرخیدند. آیا فکر نمی‌کنید که امروز سر «لا إله إلا الله» ما همین آمده است؟کسی که «لا إله إلا الله» می‌گوید باید لباس رزم بپوشد و مقابل طاغوت بایستد؛ زیرا «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ..».

ما دو نظام بیشتر نداریم:

1. نظام توحیدی که از راه ولایت است
2. نظام طاغوت که «یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ» است

طاغوت و دشمن با هنر و به اسم حل مشکل و به اسم راهبرد می‌خواهند شما را گاو شیرده کنند؛ تا می‌توانند از شیرتان می‌دوشند و بعد هم از گوشتتان استفاده می‌کنند.

4. حفظ نظام ولایی

این نظامی است که در زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله و امیرالمؤمنین علیهم‌السلام در غدیر شکل گرفت و در خطر بود که حضرت زهرا سلام‌الله علیها به میدان آمد و از آن دفاع کرد؛ آیا ما این نگاه را داریم؟ ما باید با زبان هنر نشان دهیم که نظام ولایی تمام خیر و برکت را در بر دارد و هرچه غیر از این است طاغوت است.

5. آمادگی برای مقابله

وزارت دفاع آمریکا گفت: «اگر صلح می‌خواهید باید بجنگید.» این یک راهبرد عقلانی است. ما صلح را نقطه مقابل جنگ می‌بینیم. سِلم و حرب مقابل هم است. نقطه مقابل صلح، فساد است. باید آمادگی مقابله با باطل را داشته باشید.

6. آموزش توحید

مقاله «روح توحید و نفی عبودیت غیر خدا»[آیت‌الله خامنه‌ای حفظه‌الله] باید کتاب درسی باشد. نقش توحید در زندگی ما چیست؟ و نقطه مقابلش طاغوت است.

کنار آمدن با طاغوت، ریشه همه گرفتاری‌هاست. ولی دشمن آن را عوض می‌کند که ریشه همه مشکلات ما «مرگ بر آمریکا»یش می‌کند.

پرسش و پاسخ

سؤال: از طرفی می‌گوییم جنگ‌های آخرالزمانی رخ خواهد داد و ناگزیر هستیم، و از طرفی می‌گوییم می‌توانیم با جهاد تبیین و روشنگری جلوی آن را بگیریم.

استاد: جنگ‌های آخرالزمانی قطعا ضروری است[ضرورت عقلائی، نه عقلی]؛ ولی سخن در این است که انسان با بینش‌افزایی، بصیرت و جهاد تبیین می‌تواند، میزان خسارت‌ها و موفقیت دشمن را کم کند؛ بنابراین هر چه جبهه مقاومت قوی‌تر باشد، خسارت کمتر خواهد بود، پس انسان مؤمن در هر زمانی وظیفه‌ای دارد که باید به آن پایبند باشد.

سوال: در جنگ‌های آخرالزمانی مانند جنگ سفیانی؛ آیا می‌تواند شکل جنگ‌های ترکیبی پیدا کند؟

استاد: حتما جنگ‌های نرم آن، قوی‌تر است. زراره با تعجب از امام صادق علیه‌السلام سوال می‌کند، تعجب زراره به خاطر همین جنگ نرم بودنش هست؛ زیرا ایجاد شک و تردید می‌کند. دشمن با ابزار هنر به میدان می‌آید. نمونه ضعیف جنگ نرم، در بعثت پیامبر بود که می‌گفتند موعود را باور داریم؛ ولی این شخص آن موعود نیست. جنگ نرم در دوران آخرالزمان به مراتب قوی‌تر و بیشتر از زمان ظهور است؛ زیرا در مقابل پیامبر یک سری بت‌پرست بودند و…؛ ولی در زمان ظهور، برخی با قرآن به جنگ با امام زمان علیه‌السلام می‌روند. پس مشکل امام زمان علیه‌السلام به مراتب سخت‌تر از زمان پیامبر است.

نتیجه: باید یار تراز امام زمان علیه‌السلام باشیم؛ حتی گاهی افرادی مانند حضرت کمیل که انسان عارف و عابد خوبی هم بود، باز یار تراز امام زمانش نشد؛ زیرا در مقابل طاغوت سخت و سفت ایستادگی نکرد.

و السلام علیکم و رحمةالله

تنظیم شده بر اساس سخنان استاد اباذری حفظه‌الله