سیستم شما به فلش پلیر احتیاج دارد

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

حضرت زهرا(س) و حضرت مهدی(عج)
  صفحه اول -> اخبار
چاپ صفحه
ارسال صفحه براى دوستان
حضرت زهرا(س) و حضرت مهدی(عج)
تعداد نمایش : 972

نتیجه ای كه از تفكر در آیات ، روایات وتشرفات به دست می آید این است كه ارتباطی ، خیلی نزدیك بین حضرت زهرا (علیهاالسلا‌م) و حضرت مهدی(عج) وجود دارد، گویی رمز و رازی میان این دو بزرگوار می‌باشد.

 

اشاره‌

نتیجه ای كه از تفكر در آیات ، روایات وتشرفات به دست می آید این است كه ارتباطی ، خیلی نزدیك بین حضرت زهرا (علیهاالسلا‌م) و حضرت مهدی(عج) وجود دارد، گویی رمز و رازی میان این دو بزرگوار می‌باشد.

حجت الاسلام والمسلمین علی مصلحی" قائم مقام مركز تخصصی مهدویت" در نوشتار حاضر كه در شماره هفتم مجله سیپده سحر نیز منتشر شده است، در تلا‌ش برای بیان این ارتباط اساسی و تشابه این دو وجود نورانی، علیهماالسلا‌م، است.

مهدی(عج)، ادامه‌ی زهرا(س) و آینه‌ی تمام نمای اوست. اهداف مهدی(عج) اهداف فاطمه(س)، و راه او راه فاطمه، و سلوك او سلوك فاطمه است.

فاطمه با نام مهدی شاد می‌شد و با یاد او خود را تسلیت می‌داد. بدون مهدی(عج)، تحمل شهادت حسین(ع) بر فاطمه سنگین می‌نمود. چون بی مژده‌ی او، رسالت پدرش و تمامی انبیاء سلف را ناتمام می‌یافت.

مهدی باوری بی شناخت فاطمه میسور نیست. فاطمه به چنین فرزندی می بالد و مهدی نیز بر چنین مادری فخر می فروشد. مناسب است به نمونه هایی از این ارتباط و مشابهت‌ها در آیات و روایات و برخی تشرفات معتبر بپردازیم:

 

حضرت‌ مهدی(عج) فرزند حضرت‌ فاطمه(س)

مهدی(عج) ادامه‌ی زهرا(س) فرزند فاطمه(س) است، به بعضی از روایات خاصه و عامه اشاره می كنیم.۱

 

روایات‌ خاصه:

الف) قال رسول‌ اللّه(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) : المهدی‌ من‌ عترتی‌ من‌ وُ‌لد‌ فاطمه‌ یقاتل‌ علی‌ سنتی‌ كما قاتلت‌ علی‌ الوحی۲

‌پیامبر اكرم(صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند‌: مهدی(علیه‌السّلام) از خانواده‌ من‌ و از فرزندان‌ فاطمه(علیهاالسّلام) است‌ كه‌ بر اساس‌ سنّت‌ من‌ جنگ‌ می‌كند؛‌ چنانكه‌ من‌ بر طبق‌ وحی‌ جنگ‌ كردم.

قابل‌ توجه‌ است كه پیامبر(صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) در ابتدا به‌ طور كلی‌ می‌فرماید: مهدی‌ از عترت‌ من است؛ سپس‌ با <مِن > دایره‌ را تنگ ‌می‌كند؛ كه‌ از فرزندان‌ فاطمه(علیهاالسّلام) است.

ب) روایت‌دیگری‌كه‌دلالت‌بر این‌مطلب‌می‌كند، قسمتی‌از حدیث‌لوح‌است؛‌كه‌خداوند فرمود: ‌واَع ‏طَی ‏تُك‌َ یا محمد مَن ‏ اُخ ‏رِجَ مِن ‏ ص‌ل ‏بِهِ (یعنی‌علیاً) احد عشر مهدیا ؛ كلّهم مِن‌ذریتك مِن‌البِكر البتول؛ آخر‌ رَج‌لٍ منهم‌ا‌ن ‏جی به‌من‌الهلكه…۳

‌ای‌محمد! به‌تو عطا كردم‌كسی‌را (علی) كه‌یازده‌راهنما از نسل‌او خارج‌خواهم‌كرد؛ كه‌همگی‌از نسل‌تو، از زهرای‌بتول‌است. آخرین‌آنها مردی‌است‌كه‌به‌دست‌او از هلاكت‌نجات‌می‌بخشم…

‌به‌همین‌دو روایت‌از روایات‌خاصه‌اكتفا می‌كنیم.

 

روایات‌عامه‌:

‌الف) عن‌ام‌سلمه،‌قالت: سمعت‌رسولَ‌اللّه(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) یقول: المهدی‌من‌عترتی‌من‌ولد‌فاطمه ۴

‌ام‌سلمه‌می‌گوید: از پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) شنیدم‌كه‌می‌فرمود:‌مهدی(علیه‌السّلام) از خاندان‌من، از فرزندان فاطمه (علیهاالسّلام) است.

ب) عن‌الحسین(علیه‌السّلام) قال: قال‌رسول ا‌لله(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) لفاطمه : ابشری‌یا فاطمه ؛‌فانّ‌المهدی‌ منك۵

‌امام‌حسین(علیه‌السّلام) می‌فرماید، كه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) : بشارت‌برتو، كه‌مهدی‌از تو می‌باشد.

ج) قتاده می‌گوید : از سعید پرسیدم : آیا مهدی‌حق‌است؟ گفت: بله‌او حق‌است. پرسیدم‌: از كدام‌طایفه‌و قبیله‌است؟ گفت: از قریش. پرسیدم : از كدام‌تیره‌ی‌قریشیان؟ جواب‌داد: از بنی‌هاشم. سؤال‌كردم : از كدام‌دسته‌هاشیمان؟ گفت: از فرزندان‌عبدالمطلب. پرسیدم : از كدام‌فرزند وی؟ جواب‌داد : از اولاد فاطمه(علیهاالسّلام).۶

 

مهدی(عج) در بیان ‌حضرت‌زهرا‌(س)

‌محمود بن‌ولید‌می‌گوید: وقتی‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) از دنیا رفتند، كانت‌فاطمه(علیهاالسّلام) تاتی‌قبور الشهداء‌وتاتی‌قبر حمزه‌و تبكی… قلت: یا سیده‌النسوان‌! قد والله قطعت ‏ نیاط‌قلبی‌من‌بكائك. فقالت‌: یا ابا عمرو! لحقٌ لی‌البكاء؛ فلقد اُصبتُ‌بخیر الاباء رسول‌ا‌لله واشوقاه‌الی‌رسول الله!… قلت‌: هل‌نص‌رسول‌الله‌قبل‌وفاته‌علی‌علیّ بالامامه؟ قالت: وا عجبا! انسیتم‌یوم‌غدیرخم‌. قلت‌: قد كان‌ذلك؛ لكن اخبرینی‌بما اشیر الیك. قالت‌: اشهد الله‌تعالی‌لقد سمعته‌یقول‌علیّ خیر من‌اُخلّفه‌فیكم‌وهو الامام‌والخلیفه‌بعدی‌و سبطای‌و تسعه‌من‌صلب‌الحسین‌ائمه‌ابرار؛‌لئن‌اتبعتموهم‌وجد تموهم‌هادین‌مهدییّن؛‌ولئن‌خالفتموهم‌لیكون‌الاختلاف‌فیكم‌الی‌یوم‌القیامه‌. قلت: یا سیدتی! فما باله قعد‌عن‌حقه‌. قالت‌: یا با عمرو! لقد قال(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم): مثل‌الامام‌مثل‌الكعبه‌؛ اذ تؤتی‌ولاتاتی. ثم‌قالت‌. اما والله لو تركوا الحق‌علی‌اهله‌واتّبعوا عتره‌نبیه‌لما اختلف‌فی‌الله‌اثنان‌ولورثها سلف‌عن‌سلف‌وخلف‌بعد خلف،‌حتی‌یقوم‌قائمنا التاسع‌من‌ولد الحسین…۷

راوی‌می‌گوید: بعد از وفات‌پیامبرحضرت‌فاطمه همیشه‌به‌زیارت‌قبور شهدای‌احد میآمد و كنار قبر حمزه‌گریه‌ می‌كرد. روزی‌به‌او گفتم: ای‌سرور زنان! به خدا سوگند گریه‌شما رگهای‌قلب‌مرا پاره‌كرد.

‌حضرت‌زهرا‌جواب‌فرمودند‌: ای‌ابو عمرو! ‌سزاوار است‌كه‌من‌گریه‌كنم؛ چرا‌كه به‌مصیبت‌بهترین‌پدران‌مبتلا‌شده‌ام. آه، چقدر مشتاق‌رسول‌خدایم!…

‌عرض‌كردم: آیا پیامبر قبل‌از وفاتش‌تصریحی‌به‌ امامت‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام) كردند؟

‌فرمودند‌: چقدر عجیب‌است! آیا روز غدیرخم‌را فراموش‌كرده‌اید؟!

‌عرض‌كردم: بله،‌روز غدیر بود؛‌اما منتظر چیزی‌هستم‌كه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) به شما فرموده‌باشد. حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) با چند تأكید‌فرمودند: خدا را شاهد می‌گیرم‌كه‌از او(صلّی‌اللّه‌ُعلیه‌وآله‌وسلّم) شنیدم،‌كه‌می‌فرمود: علی(علیه‌السّلام) بهترین‌كسی‌است‌كه در بین‌شما به‌عنوان‌جانشین‌خود می‌گذارم؛ او امام‌و خلیفه‌بعد از من‌است‌و دو نوه‌ی‌من‌و نه‌نفر از فرزندان‌حسین(علیه‌السّلام) پیشوایان ‌نیكویی‌هستند، كه‌اگر از آنها پیروی‌كنید، می‌یابید كه‌آنها هدایت‌كننده‌هدایت‌شده‌اند؛ و اگر با آنها مخالفت‌كنید،‌تا روز قیامت‌در بین‌شما اختلاف‌خواهد بود.

‌عرض‌كردم: ای‌سرور من! پس‌ چرا علی(علیه‌السّلام) از حق‌خود كناره‌گیری‌كرد؟ فرمودند:‌ای‌ابا عمرو! پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند: مَثَل‌امام،‌مثل‌كعبه‌است؛‌كه‌باید به‌سوی‌او آیند و او به‌سوی‌مردم‌نمی‌رود. سپس‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) فرمودند: به‌خدا‌قسم‌اگر حق‌را به‌اهلش‌واگذار می‌كردند و از خاندان‌پیامبر تبعیت‌می‌كردند، هیچ دو نفری هم‌با یكدیگر اختلاف‌نمی‌كردند و امر خلافت‌به‌تك‌تك‌جانشینان‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) می‌رسید؛ تا قائم‌ما، نهمین‌فرزند از حسین(علیه‌السّلام)،‌قیام‌می‌نمود.

 

 

مهدی(عج) در لوح‌ و صحیفه‌ی‌فاطمه(س)

حدیث‌لوح‌و صحیفه، طولا‌نی است‌و به‌چند نحو روایت‌شده‌است.۸ در اینجا به‌قسمتهایی‌از آن‌اشاره می‌كنیم:

… فقال‌جابر: اشهد بالله‌انی‌دخلت‌علی‌امّك فاطمه‌فی‌حیاه‌الرسول(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) اهنّئها بولاده‌الحسین؛ فرایت‌فی‌یدها لوحا اخضر،‌ظننت‌انه‌زمرد؛‌ورایت‌فیه‌كتابا ابیض،‌شبه‌نور الشمس؛ ‌فقلت‌لها: بابی‌و امی ‌یا بنت‌رسول‌ا‌لله (صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم)! ما هذا اللوح؟ فقالت: هذا اللوح‌اهداه‌الله‌جل‌جلاله‌الی‌رسول‌الله(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم)؛ فیه‌اسم‌ ابی‌و اسم بعلی واسم‌ابنیّ‌واسماء الاوصیاء من‌ولدی؛ فاعطانیه‌ابی‌لیبشرّنی‌بذلك. قال‌جابر: فاعطتنیه‌امك فاطمه، فقراته‌وانتسخته… : بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم؛‌هذا كتاب‌من‌الله‌العزیز (الحكیم) لمحمد نوره‌وسفیره‌وحجابه… انّی‌لم‌ابعث‌نبیا فاكملت‌ایامه‌و انقضت‌مدته،‌الاجعلت‌له‌وصیّاً؛ وانی‌فضلتك علی‌الانبیاء و فضّلت‌وصیك علی‌الاوصیاء‌واكرمتك بشبلیك بعده‌وسبطیك حسن‌وحسین؛‌فجعلت‌حسنا معدن‌علمی‌بعد انقضاء ‌مده‌ابیه‌وجعلت‌حسینا خازن‌وحی‌واكرمته‌بالشهاده… بعترته‌اثیب‌واعاقب؛‌‌اوّ‌لهم(علی) سید العابدین‌و… وابنه‌شبیه‌جدّه‌المحمود محمد الباقر لعلمی… سیهلك المرتابون‌فی‌جعفر… و انتجبت‌بعده‌موسی… ان‌المكذّب‌بالثامن مكذّب‌بجمیع‌اولیائی… حق‌القول‌منّی‌لاقرن‌عینه‌بمحمد ابنه‌وخلیفته‌من‌بعده… واختم‌بالسعاده‌لابنه‌علیّ ولیه‌وناصری… واخرج‌منه‌الداعی‌الی‌سبیلی‌والخازن‌لعلمی‌الحسن‌ثم‌اكمل‌ذلك بابنه‌رحمه للعالمین،‌علیه‌كمال‌موسی‌وبهاء‌عیسی‌و صبر ایوب۹

‌جابر بن‌عبدالله‌انصاری‌می‌گوید: خدا را گواه‌می‌گیرم‌كه‌در زمان‌رسول‌خدا(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) برای‌تهنیت‌ولادت‌امام‌حسین(علیه‌السّلام) بر مادرتان‌حضرت‌فاطمه(علیهاالسّلام) وارد شدم‌و در دست‌ایشان‌لوح‌سبز رنگی‌دیدم‌كه‌پنداشتم‌از زمرّد است. در آن‌نوشته‌ای‌سپید و نورانی،‌مانند نور خورشید،‌دیدم. گفتم‌: ای‌دختر رسول‌خدا! ‌پدر و مادرم‌فدای‌شما باد! این‌لوح‌چیست؟ فرمود‌: این‌لوح‌را خداوند متعال‌به‌رسولش‌هدیه‌كرده‌ است؛‌و در آن‌اسم‌پدر و شوهر و دو فرزندم‌و اوصیای‌از فرزندانم‌ثبت‌شده؛‌و پدرم‌آن‌‌را به‌من‌عطا فرموده،‌تا بدان‌مسرور گردم. جابر می‌گوید‌: آن‌‌را به‌من‌دادند و آن‌را خواندم‌و از روی‌آن‌استنساخ‌نمودم…: <بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم؛‌این‌كتابی‌است‌از جانب‌خدای‌عزیز حكیم‌برای‌محمد، نور و سفیر و حجاب‌او… من‌هیچ‌پیامبری‌را مبعوث‌نكردم،‌جز آنكه‌وقتی‌ایامش‌كامل‌و مدتش‌سپری‌شد، برای‌او وصی‌قرار دادم؛‌و من‌تو را بر انبیا فضیلت‌دادم‌و وصی‌تو را افضل‌اوصیا قرار دادم‌و تو را به‌دو فرزند او و دو نوه‌ی‌تو، حسن‌و حسین، گرامی‌داشتم؛ حسن‌را پس‌از پدرش معدن‌علمم‌قرار دادم‌و حسین‌را خازن‌وحی‌خود ساختم‌و شهادت‌را به او كرامت‌كردم… به‌واسطه‌عترت‌او ثواب‌می‌دهم‌و عقاب‌می‌كنم. اولین‌عترت‌او، علی‌سرور عابدین‌و… و فرزند او كه‌همنام‌جدش‌محمود است؛‌یعنی‌محمد، كه‌شكافنده‌ی‌علم‌من‌است… شك‌كنندگان‌در جعفر هلاك‌خواهند شد… بعد از او فرزندش موسی‌را برگزیدم… همانا‌تكذیب‌كننده‌امام‌هشتم، تكذیب‌كننده‌همه‌ی‌اولیاء‌من‌است… بر من‌فرض‌است‌كه‌چشم‌او را به‌پسر و جانشینش‌محمد روشن‌سازم… و سعادت‌او را به‌واسطه‌فرزندش‌علی،‌كه‌ولیّ و ناصر من‌است،‌ختم‌می‌كنم… از صلب‌او حسن‌را كه‌داعی‌به‌راه‌من‌و خازن‌علم‌من‌است، ‌بیرون‌می‌آورم؛‌سپس‌به‌خاطر‌رحمت‌خود‌بر عالمیان، سلسله‌ی‌اوصیاء‌را به‌وجود فرزندش‌تكمیل‌خواهم‌كرد؛‌كسی‌كه‌كمال‌موسی، بهای عیسی‌و صبر ایوب‌را دارا می‌باشد.>

 

یاد مهدی(عج) تسلا‌ی زهرا(س)

الف‌: ‌پیامبر(صلّی اللّهُ علیه وآله وسلّم) در بستر مرگ‌بودند كه‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) وارد شدند. حال‌پدر را كه‌دیدند، شروع‌به‌گریه‌كردند. كم‌كم‌صدای زهرا(علیهاالسّلام) بلند شد. پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) سرشان‌را بلند كردند و علت‌را سؤ‌ال‌نمودند. حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) عرض‌كردند‌: از تباهی‌و ضایع‌شدن‌دین‌و عترت،‌بعد از شما می‌ترسم. اینجا بود كه‌او را دلداری‌دادند ‌به‌اینكه‌مهدی‌امت‌از نسل‌تو ظهور می‌كند و ریشه‌ضلالت‌و گمراهی‌را‌می‌كند.

روایات بی‌شماری درباره‌ی این موضوع وارد آمده است۱۰ كه به عنوان نمونه به یكی از آنها به نقل از عامه اشاره می‌كنیم:

علی‌بن‌هلال‌عن‌ابیه،‌قال: دخلت علی‌رسول الله(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) وهو فی‌الحاله‌التی‌قبض‌فیها، فاذاً فاطمه‌عند ‌راسه؛‌فبكت‌حتی‌ارتفع‌صوتها؛ فرفع‌رسول‌الله(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) الیها راسه‌وقال: حبیبتی فاطمه‌ما الذی‌یبكیك‌؟ فقالت‌:‌اخشی‌الضیعه‌من‌بعدك. فقال‌: یا حبیبتی! اما علمت‌ان‌الله‌عزوجل‌اطلع‌علی‌اهل‌الارض‌اطلاعه‌فاختار منها اباك فبعثه برسالته، ثم اطلع اطلا‌عه فاختار منها بعلك واوحی‌الیّ‌ان‌انكحك ایاه. یا فاطمه‌! ونحن‌اهل‌بیت‌قد اعطانا الله‌عزوجل‌سبع‌خصال‌لم‌یعط‌احداً قبلنا و لایعطی‌احدا بعدنا‌: انا خاتم‌النبیین‌واكرم‌النبیین‌علی‌الله‌عزوجل‌و احب‌المخلوقین‌الی‌الله‌عزوجل‌وانا ابوك‌؛‌ووصیی‌خیر الاوصیاء واحبهم‌الی‌الله‌عزوجل،‌هو بعلك؛ و شهیدنا خیر الشهداء واحبهم‌الی الله‌عزوجل،‌و هو حمزه‌بن‌عبدالمطلب‌عم‌ابیك وعم‌بعلك؛ ومنّا من‌له‌جناحان‌یطیر فی‌الجنه‌مع‌الملائكه‌حیث‌یشاء، وهو ابن‌عم‌ابیك و اخو بعلك؛ وسبطا هذه‌الامه،‌وهما ابناك الحسن‌و الحسین‌و‌هما سیدا ‌شباب‌اهل‌الجنه‌وابوهما (والذی‌بعثنی‌بالحق) خیر منهما. یا فاطمه‌! والذی‌بعثنی‌بالحق‌ان‌منهما مهدی‌هذه‌الامه. اذا صارت‌الدنیا هرجا ومرجا وتظاهرت‌الفتن‌وانقطعت‌السبل‌واغار بعضهم‌علی‌بعض،‌فلاكبیر یرحم‌صغیرا ‌و‌لاصغیر یوقر‌كبیراً؛ فیبعث‌الله‌عند ذلك منهما من‌یفتح‌ حصون‌الضلاله‌وقلوبا غلفا ۱۱

راوی‌می‌گوید: پیامبر(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) در بستر مرگ‌بود. فاطمه(علیهاالسّلام) در كنار سر او مشغول‌گریه‌شد؛‌ناگاه‌صدای‌ناله‌اش‌بلند شد. پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) سر خود را بلند كرد و فرمود: عزیزم‌فاطمه! چرا گریه‌می‌كنی؟ عرض‌كرد: پس‌از شما،‌از ضایع شدن‌و مورد ستم‌قرار گرفتن می‌ترسم. فرمود: محبوبهِ‌من! آیا نمی‌دانی‌كه‌خداوند عزوجل‌نظری‌بر اهل‌زمین‌كرد،‌و مرا از میان‌آنها انتخاب‌نموده‌و مبعوث‌كرد؛ در مرتبه‌دوم‌كه‌نظر كرد، از بین‌آنها شوهر تو را انتخاب‌كرد و به‌من‌وحی‌كرد كه‌تو را به‌ازدواج‌او در آورم. ما اهل‌بیتی‌هستیم‌كه‌خداوند هفت‌خصلت‌به‌ما داده،‌كه‌به‌احدی‌قبل‌از ما و بعد از ما نداده‌: من‌خاتم‌پیامبران و كریمترین‌پیامبران‌و محبوبترین‌خلق‌نزد خداوند هستم،‌و من‌پدر تو هستم؛‌و وصی‌من‌بهترین‌اوصیا‌و محبوبترین‌آنها نزد خداوند‌است،‌و او شوهر توست؛‌و شهید ما بهترین‌شهدا و محبوبترین‌آنها نزد خداوند است،‌و آن‌حمزه‌عموی‌پدر و شوهر تو می‌باشد؛‌و از ما كسی‌هست‌كه‌صاحب‌دو بال‌است‌در بهشت‌كه‌همراه ملائكه‌پرواز می‌كند،‌و او پسر‌عموی‌پدر و برادر شوهر تو می‌باشد؛‌و از ما خاندان است‌دو سبط،‌این‌امت‌كه‌آنها‌دو فرزند تو، حسن‌و حسین(علیهماالسلا‌م) هستند،‌كه‌سرور جوانان‌بهشتند،‌و پدر آنها بهتر از آن‌دو می‌باشد. ای‌فاطمه! سوگند به‌كسی‌كه‌مرا‌به‌رسالت‌مبعوث ‌نمود،‌از آن‌دو، مهدی(علیه‌السّلام) این‌امت‌می‌باشد. آن گاه‌كه‌دنیا را هرج‌و مرج‌فرا گیرد و آشوب‌ها آشكار گردد؛‌راه‌ها بسته‌شده‌و برخی، بعضی‌دیگر را به‌تاراج‌برند؛‌نه‌بزرگی‌بر كوچكی‌رحم‌نماید و نه‌كوچكی‌احترام‌بزرگتر را رعایت‌كند؛ ‌در آن‌هنگام‌خداوند متعال كسی‌را بر می‌انگیزد كه‌دژها و قلعه‌های‌گمراهی‌و دلهای‌بسته‌شده‌را فتح‌می‌كند…

ب: همزمان با تولد امام‌حسین(علیه‌السّلام) به حضرت زهرا(علیهاالسلا‌م) خبر داده می‌شود كه حسینش را شهید خواهند كرد.‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) ناراحت و گریان میشود امّا ‌خبر میآید كه‌مهدی امت از ذریّه او خواهد بود.

در این رابطه،‌روایاتی‌است۱۲ كه دو نمونه از آنها ذكر می‌شود:

‌عن‌ابی‌عبدالله(علیه‌السّلام)قال:‌دخلت‌فاطمه(علیهاالسّلام)علی‌رسول‌الله(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) و عیناه‌تدمع؛‌فسالت ‏ه‌: مالك؟ فقال: انّ جبرئیل(علیه‌السّلام) اخبرنی‌اَنّ اُمتی‌ تقت‌ل‌حُسینا؛‌فَجَزَعَت ‏ وش‌قّ علیها؛‌فاخبرها بمن‌یملك من‌ولدها؛‌فطابت نفسُها وسكنت. ۱۳

‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) فرمود: فاطمه(علیهاالسّلام) وارد بر پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) شدند؛ دیدند اشك‌از چشمان‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) جاری است. سؤ‌ال‌كردند:‌علت‌گریه چیست؟ فرمودند: جبرئیل(علیه‌السّلام) به‌من ‌خبر داد كه‌امت‌من‌حسین‌را می‌كشند. حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) هم‌شروع‌به‌گریه‌و ناله كرده و این سخن بر او سخت آمد تا اینكه پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) به‌او خبر دادند كه‌یكی‌از فرزندان‌او سلطه‌پیدا می‌كند؛‌پس‌او خوشحال‌و ساكت‌شد.

‌در روایت‌دیگری‌،‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) می‌فرماید: ان‌جبرئیل(علیه‌السّلام) نزل‌علی‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فقال‌یا محمد! ان‌الله‌یقروِ‌علیك السلام‌و یبشرك‌بمولود ی‌ولد‌من‌فاطمه(علیهاالسّلام) تقتله‌امتك من‌بعدك. … و‌یبشرك انه‌جاعل‌فی‌ذریته‌الامامه‌والولایه‌والوصیه‌، ثم‌ارسل‌الی‌فاطمه(علیهاالسّلام): ان‌الله‌یبشرنی‌بمولود یولد منك‌تقتله‌امتی‌من‌بعدی‌… :‌ان‌الله‌جاعل فی‌ذریته‌الامامه‌والولایه‌والوصیه‌؛۱۴

‌جبرئیل‌بر پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) نازل‌شد و عرض‌كرد: خداوند سلام‌به‌تو می‌رساند و بشارت می‌دهد ‌تو را به‌فرزندی‌كه‌از فاطمه(علیه‌السّلام) متولد می‌شود؛‌اما امت‌تو،‌بعد از تو،‌او را می‌كشند…. و به‌تو بشارت‌می‌دهد كه‌در فرزندان‌او امامت،‌ولایت‌ووصایت‌را قرار می‌دهم. سپس‌كسی‌را فرستادند نزد حضرت‌فاطمه(علیهاالسّلام) كه: خداوند مرا بشارت‌داده‌به‌فرزندی‌كه‌از تو متولد می‌شود،‌ولی‌امت‌من‌بعد از من‌او را می‌كشند؛‌…:‌و‌خداوند در فرزندان‌او امامت،‌ولایت‌و وصایت‌را قرار می‌دهد؛‌…

 

فاطمه(س) الگوی مهدی(عج)

‌حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام) فرمود:… فی‌ابنه‌رسول‌اللّه(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) لی‌اسوه‌حسنه…۱۵

‌الگو سازی و شناساندن الگوی مناسب از جمله روشهای اسلام‌برای‌ارائه برنامه‌زندگی‌و ارشاد به‌كمالات‌و مقامات‌معنوی‌است،

‌خداوند در قرآن‌در دو مورد الگو معرفی‌می‌كند: یكی‌در سوره‌احزاب،‌آیه‌۲۱ <لقد كان‌لكم‌فی‌رسول‌اللّه‌اسوه‌حسنه> و دیگری‌در سوره‌ممتحنه،‌آیه‌‌تا‌۶ <قد كانت‌لكم‌اسوهٌ حسنه فی‌ابراهیم‌والذین‌معه… لقد كان‌فیهم‌اسوهٌ حسنهٌ…>. در آیات بالا‌حضرت ابراهیم و رسول اكرم و كسانی كه با ایشان هستند به عنوان الگو شناسانده شده اند.

پس‌الگو منحصر به‌شخص‌پیامبر و ابراهیم (علیهما السلا‌م) نیست؛‌بلكه‌هر كس‌- به تمام معنا – در راه‌اینان باشد می‌تواند الگو واقع شود.

پس اینكه امام‌زمان(علیه‌السّلام) حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را الگوی خود قرار می‌دهد؛۱۶ از آن روست كه حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) جزو‌<والذین‌مَعَه>17 است‌،‌و‌اوكسی‌است‌كه‌از هر جهت حتی‌در راه‌رفتن و سخن‌گفتن و در سیرت‌و صورت‌شبیه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) است. دلیل‌این‌مطلب‌روایات‌متعددی‌است‌كه‌عامه‌و خاصه‌نقل‌كرده‌اند؛ كه در ذیل به عنوان نمونه ،‌دو روایت ذكر می‌شود:

الف:‌عن‌عایشه: ما رایت‌احداً اشبه‌سمتا و دلاّ وهدیا وحدیثا برسول‌الله(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فی‌قیامه‌وقعوده‌من‌فاطمه(علیهاالسّلام).۱۸

شبیه‌تر از فاطمه‌به‌پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) در راه‌رفتن،‌آرامش،‌وقار،‌سیرت،‌سخن‌گفتن،‌ایستادن‌و نشستن‌ندیدم.

ب: روایاتی‌كه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم)؛ به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) فرمود؛ از جمله: ان‌الله‌یغضب‌لغضبك ویرضی‌لرضاك؛ من‌آذاها فقد

آذانی‌‌و یریبنی‌مارابها ویؤذینی‌ما آذاها۱۹٫

او آئینه‌تمام‌نمای‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) است‌و درجه‌ی ایمان او به نهایت كمال رسیده است.

پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) به‌سلمان‌فرمودند:

یا سلمان‌! ابنتی‌فاطمه‌ملا الله‌قلبها وجوارحها ایماناً الی‌م‌شاشها، تفرغت‌لطاعه‌الله.۲۰

ای‌سلمان‌! خداوند قلب‌و اعضای‌فاطمه،‌تا سر نرمی‌استخوانهای‌او،‌را پر از ایمان‌نموده؛‌كه‌برای‌عبادت خداوند خود را از همه چیز فارغ می‌سازد.

 

فاطمه(س) و مهدی(عج) در سوره‌ی قدر

‌عن‌ابی‌عبدالله(علیه‌السّلام) انه‌قال: انا انزلنا‌ه‌فی‌لیله‌القدر. اللیله‌فاطمه‌والقدر الله؛ فمن‌عرف‌فاطمه‌حق‌معرفتها،‌فقد ادرك‌لیله‌القدر؛‌و انما سمیت‌فاطمه،‌لان‌الخلق‌فطموا عن‌معرفتها۲۱

امام‌صادق(علیه‌السّلام) فرمودند: <لیله> در <انا انزلناه‌فی‌لیله‌القدر>، فاطمه(علیهاالسّلام) است؛‌و قدر، خداوند. پس‌كسی‌كه‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را آنگونه كه سزاوار است بشناسد شب‌قدر را درك‌كرده است؛ و همانا او را فاطمه‌نامیدند، چرا كه‌مردم‌نمی‌توانند او را بشناسند.

در ادامه حدیث چنین آمده است‌

اَو ‏ مِن ‏ معرفتها (الشك من‌ابی‌القاسم) یعنی‌راوی‌كه‌روایت‌را نقل‌می‌كند،‌شك‌دارد كه‌حضرت‌فرمودند <عن‌معرفتها> یا فرمود <من‌معرفتها> وقوله‌<و ما ادراك‌ما لیله‌القدر، لیله‌القدر خیر من‌الف‌شهر> یعنی‌خیر من‌الف‌مومن‌وهی‌ام‌المومنین‌<تنزل‌الملائكه‌والروح‌فیها> و الملائكه‌، المؤمنون‌الذین‌یملكون‌علم‌آل‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) والروح‌القدس‌هی‌فاطمه (علیهاالسّلام) <باذن‌ربهم‌من‌كل‌امر،‌سلام‌هی‌حتی‌مطلع‌الفجر> یعنی‌حتی‌یخرج‌القائم(علیه‌السّلام)۲۲٫

امام‌صادق(علیه‌السّلام) می‌فرماید: <لیله‌القدر خیر من‌الف‌شهر> یعنی‌او بهتر از هزار مؤ‌من‌است؛‌او مادر مؤ‌منین‌است،‌<تنزل‌الملائكه‌(ملائكه‌نازل‌می‌شوند)> مراد از ملائكه‌مؤمنان‌هستند،‌كه‌علم‌آل‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) را فرا می‌گیرند و مراد از <الروح القدس>، فاطمه(علیهاالسّلام) است‌و <حتی‌مطلع‌الفجر> یعنی‌تا زمانی كه قائم(علیه‌السّلام) ظهور كند.

در كتاب‌تأویل الایات،‌شرف‌الدین‌نجفی‌روایت‌دیگری‌از امام صادق(علیه السلا‌م) نقل می كند كه‌فرمودند:

<لیله‌القدر خیر من‌الف‌شهر> یعنی‌فاطمه،‌فی قوله تعالی <تنزل‌الملائكه‌و الروح‌فیها>، و الملائكه‌فی‌هذا الموضع، المؤمنون الذین‌یملكون‌علم‌آل‌محمد(علیهم السلا‌م) و <الروح>،‌روح‌القدس‌و هی‌فاطمه(علیهاالسّلام) <من‌كل‌امر سلام>‌، یقول‌كل‌امر سلّمه‌<حتی‌یطلع‌الفجر> یعنی‌حتی‌یقوم‌القائم‌(علیه‌السّلام).۲۳

<لیله‌> فاطمه‌است‌و <ملائكه> مؤمنین‌هستند، كه‌علم‌آل‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) را فرا می‌گیرند و <روح>،‌روح‌قدس‌است،‌كه‌فاطمه‌می‌باشد <من‌كل‌امر سلام> می‌گوید: هر امری‌كه‌سالم‌قرار داده او را <حتی‌یطلع‌الفجر> یعنی‌تا قیام‌قائم(علیه‌السّلام).

خلقت‌هستی طفیل‌هست‌او چرخ‌می‌چرخد به‌میل‌دست‌او

لیله‌القدر است‌و مخفی‌قدر او شرح‌ها دارد علوم‌صدر او۲۴

جا دارد كه‌توضیح‌مختصری‌پیرامون‌تشبیه‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) به‌لیله‌در این‌آیات‌شریفه‌بدهیم.

این‌تشابه‌از وجوهی‌است.

۱- مردم، منزلت، عظمت و جایگاه والا‌ی شب قدر را نشناخته اند، و قدر و منزلت حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) هم در نزد مردم ناشناخته مانده است علا‌وه بر اینكه قبر او را هم كسی نمی‌داند.

۲- همان‌طور كه‌در شب‌قدر تفریق‌بین‌امور می‌شود؛‌همچنین‌به‌وسیله‌فاطمه(علیهاالسّلام) بین‌حق‌و باطل‌و مؤ‌من‌و كافر فاصله می‌افتد.

۳- همان‌طور كه‌شب‌قدر ظرف‌نزول‌آیات‌و س‌وَر است؛‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) هم ظرف‌امامت‌و مصحف‌است.

۴- شب‌قدر، معراج‌انبیا و اولیاست؛ ‌همچنین‌ولایت‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) مرقات‌وصول‌انبیاست‌به‌نبوت، رسالت‌و عظمت‌<ما تكاملت‌النبوه‌لنبی‌حتی‌اقر بفضلها و محبتها>

۵ – شب‌ قدر، منشأ فیوضات‌و كمالات‌است؛‌همچنین‌توسل‌به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) وسیله‌خیرات‌و بركات‌و دفع‌بلیات‌است.

۶- شب‌قدر بهتر است از هزار شب؛‌و حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) بهترین‌زنان‌اولین‌و آخرین‌است؛‌بلكه‌او بهترین‌اهل‌زمین‌است‌از جهت عنصر و شرف و كرم.

هی‌مشكاه‌نور الله‌جل‌جلاله ‌زیتونه‌عمّ الوری‌بركاتها .۲۵

‌برای‌تأیید بعضی‌از وجوه‌فوق، روایت‌مفصل‌و زیبایی‌را مرحوم‌كلینی‌نقل‌می‌كند؛‌‌كه‌به‌اختصار ذكر می‌كنیم:

مرد نصرانی‌طالب‌ حقیقت،‌خدمت‌امام‌موسی‌بن‌جعفر(علیه‌السّلام) رسید و مطالبی‌را سؤ‌ال‌نمود. یكی‌از آن‌مطالب‌این‌بود كه: اخبرنی‌عن‌كتاب‌الذی‌انزل‌علی‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) و نطق‌به،‌ثم‌وصفه‌بما وصفه‌به. فقال: <حم،‌والكتاب‌المبین،‌انا انزلناه‌فی‌لیله‌مباركه‌انا كنا منذرین،‌فیها یفرق‌كل‌امر حكیم>26 ما تفسیرها فی‌الباطن؟

فقال‌: اما <حم> فهو محمد،‌صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم، ‌و هو فی‌كتاب‌هود الذی‌انزل‌علیه،‌و هو منقوص‌الحروف؛‌و اما <الكتاب‌المبین> فهو امیرالمؤ‌منین‌علی(علیه‌السّلام)؛ و اما <اللیله> ففاطمه(علیهاالسّلام) <فیها یفرق‌كل‌امر حكیم> یقول‌یخرج‌منها خیر كثیر فرجل‌حكیم‌فرجل‌حكیم‌فرجل‌حكیم…۲۷٫

به‌حضرت‌عرض‌كرد : به‌من‌خبر بده‌از كتابی‌كه‌بر محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرود آمده‌و به‌آن‌گویا گشته‌و آن‌را به‌صفاتی‌موصوف‌نمود و در حقش‌گفته‌است‌<حم؛‌سوگند به‌كتاب‌روشن‌و آشكار؛‌به‌درستی‌كه‌ما آن‌را در شب‌مباركی‌فرود فرستادیم‌،‌به‌درستی‌كه‌ما بیم‌دهنده‌ایم؛‌در آن‌شب‌جدا شود هر امر محكمی> تفسیر آن‌در باطن‌و حقیقت‌چیست؟

‌حضرت‌فرمودند: اما <حم> همان‌محمد(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) است‌كه‌در كتاب‌هود پیامبر با حروف‌ناقصه‌آمده‌است‌(میم‌اول‌و دال‌آخرش‌حذف‌شده)؛‌و اما <كتاب‌مبین> همان‌امیرالمؤ‌منین‌علی(علیه‌السّلام) است؛‌و اما مقصود از< لیله> و شب‌همانا فاطمه(علیهاالسّلام) می‌باشد؛‌و اما اینكه‌فرموده‌<در آن‌جدا می‌شود هر امر محكمی> یعنی‌بر آید از فاطمه(علیهاالسّلام) خیر بسیار و فراوان، مردی‌حكیم، سپس‌مردی‌حكیم، سپس مردی‌حكیم۲۸

 

شباهتهای حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) و حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام)

بین‌این‌دو بزرگوار شباهتهایی‌در اسمها‌و صفات‌وجود دارد؛‌كه‌در ذیل‌به‌بیست و پنج مورد از آن‌اشاره‌می‌شود.

۱- حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) بقیه‌النبوه و حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام) بقیه‌الانبیاء و بقیه‌العتره‌والصفوه‌وسلاله‌ النبوه و بقیه‌الله است.

الف: حضرت زهرا باقیمانده و ادامه‌ی نبوت است.

حضرت زهرا(علیهاالسلا‌م) پس از خواندن خطبه‌ی ‌فدكیه و بازگشت به خانه، ‌سخنانی‌گفتند. حضرت علی(علیه‌السّلام) ایشان را،‌با این‌لقب‌مورد خطاب قرار دادند: یا ابنه‌الصفوه‌وبقیه‌النبوه.۲۹

ب : ‌حضرت مهدی(عج) باقیمانده و ادامه همه انبیای الهی‌

‌حضرت‌حكیمه‌خاتون در ضمن‌نقل‌حدیث‌شب‌تولد امام‌زمان(علیه‌السّلام) می‌گوید: او را خدمت‌امام‌عسكری(علیه‌السّلام) آوردم؛‌پس…فرمود: <سخن‌بگو ای‌حجه‌الله‌و بقیه‌الا‌نبیاء و نورالا‌صفیاء‌و غوث‌الفقراء و خاتم‌الا‌وصیاء و نور الا‌تقیاء…؛ پس‌او(عج) فرمود: اشهد ان‌لا اله‌الاالله‌و…>30

‌پس‌می‌بینیم‌كه‌امام‌عسكری(علیه‌السّلام) او را ‌با‌لقب‌<بقیه‌الانبیاء> باقیمانده‌انبیاء خطاب كرد.

ج : ‌حضرت مهدی(عج) باقیمانده برگزیدگان و عترت پیامبر است.

‌در استغاثه‌به‌حضرت‌مهدی(عج)،‌بعد از خواندن‌دو ركعت‌نماز می‌گوییم: سلام‌الله‌الكامل‌التام‌الشامل‌العام… علی… سلاله‌النبوه‌و بقیه‌العتره‌والصفوه‌صاحب‌الزمان.۳۱

‌پس‌درود خدا را بر كسی‌كه‌باقیمانده‌عترت‌و صفوت‌است،‌می‌فرستیم.

د‌: حضرت مهدی(عج) سلاله‌النبوه‌است‌.

‌ملاحظه‌كردید كه‌در دعا ی پیشین، بعد از استغاثه‌به‌حضرت‌مهدی(عج)، درود خدا را بر كسی‌كه‌سلاله‌نبوت‌است، می‌فرستیم.

ه- : حضرت مهدی(عج) بقیه‌الله‌است‌.

‌روایات‌زیادی‌داریم‌كه‌امام‌زمان(علیه‌السّلام) بقیه‌الله‌است. در ذیل‌به‌برخی از آنها ‌اشاره‌می‌كنیم:

۱٫ عمران‌بن‌داهر می‌گوید: مردی‌به‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) عرض‌كرد: لنسلّم‌علی‌القائم‌بامره‌المؤ‌منین؟‌قال: لا، ذلك‌اسم‌سماه‌الله‌امیرالمؤ‌منین،‌لایسمّی‌به‌احد قبله‌و لابعده الا كافر. قال: فكیف‌نسلّم‌علیه؟‌قال: تقول‌السلام‌علیك‌یا بقیه‌الله. ثم‌قرا(علیه‌السّلام) <بقیه‌الله‌خیرلكم‌ان‌كنتم‌مؤ‌منین>.32و۳۳

‌سؤال شد: آیا می‌توانیم‌به‌حضرت‌قائم(عج) به‌عنوان‌امیرالمؤ‌منین‌درود بفرستیم‌و بگوییم‌

< السلام‌علیك‌یا امیرالمؤ‌منین>

‌حضرت‌فرمود: خیر، آن‌اسم‌خاص‌امیرمؤ‌منان‌علی(علیه‌السّلام) است؛‌كه‌خداوند او را به‌این‌نام‌نامیده‌است. هرگز كسی‌را جز او نتوان‌به‌این‌نام‌نامید. هر كس‌به‌این‌نام‌نامیده‌شود؛‌چه‌قبل‌از امیرالمؤ‌منین‌علی(علیه‌السّلام) باشد، چه‌بعدش، كافر است.

عرض‌نمود: پس‌چگونه‌بر او(عج) سلام‌كنیم؟‌فرمود: بگو <السلام‌علیك‌یا بقیه‌الله>، سلام‌بر تو ای‌باقیمانده‌خدا. سپس‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) آیه‌۸۶ سوره‌هود را تلاوت‌فرمود كه: <باقیمانده‌الهی‌بهتر است‌برای‌شما،‌اگر مؤ‌من‌باشید.>

۲٫ احمد بن‌اسحاق،‌كه‌از شخصیتهای‌معروف‌قم‌و وكیل‌امام‌عسكری(علیه‌السّلام) بوده،‌می‌گوید: خدمت‌امام‌عسكری(علیه‌السّلام) رفتم؛‌تا از جانشین‌او و امام‌بعد از او سؤال‌كنم. قبل‌از آنكه‌ من‌سؤ‌ال‌كنم،‌امام(علیه‌السّلام) فرمود:

‌ای‌احمد بن‌اسحاق! خدای‌تبارك‌و تعالی‌از روزی‌كه‌آدم‌را آفرید،‌تا روزی‌كه‌قیامت‌به‌پا شود،‌زمین‌را خالی‌از حجت‌نگذاشته‌و نمی‌گذارد؛‌بلكه‌همواره‌حجت‌خدا در روی‌زمین‌خواهد بود؛‌كه‌خداوند به‌وسیله‌او بلاها را از زمینیان‌دفع‌می‌كند و به‌بركت‌او باران‌می‌فرستد و به‌خاطر او بركات‌زمین‌را خارج‌می‌نماید.

گفتم‌: پس‌امام‌بعد از شما كیست؟‌(امام‌بدون‌اینكه‌جوابی‌بدهد) با شتاب‌از جای‌برخاسته‌و داخل‌اطاقی‌شدند؛‌در هنگام‌بیرون‌آمدن‌كودكی‌را بر دوش‌خود آورد، كه‌صورتش‌چون‌ماه‌شب چهارده‌بود و تقریباً سه‌ساله‌بود؛‌آنگاه‌خطاب‌به‌من‌فرمود: اگر منزلت‌تو در پیش‌حضرت‌احدیت‌و حجتهای‌پروردگار نبود، پسرم‌را به‌تو نشان‌نمی‌دادم.

عرضه‌داشتم: آیا علامتی‌هست‌كه‌من‌بیشتر مطمئن‌شوم‌و دلم‌آرامش‌پذیرد؟ پس‌ناگهان‌حجت‌خدا با زبان‌فصیح‌ و آشكار فرمود: انا بقیه‌الله‌فی‌ارضه‌والمنتقم‌من‌اعدائه‌و لاتطلب‌اثرا بعد عینٍ یا احمدبن‌اسحاق…۳۴

(من‌تنها بازمانده‌خدا در زمین‌هستم؛‌از دشمنان‌خدا‌انتقام‌می‌گیرم. و ای‌احمدبن‌اسحاق! پس‌از دیدن، دیگر نشانه‌نپرس.)

۳ . از امام‌صادق(علیه‌السّلام) نقل‌می‌كنند، كه‌حضرت‌در ترسیم‌روز پر شكوه‌ظهور می‌فرماید: اول‌ما یَنطق‌به‌هذه‌الایه‌: <بقیه‌الله‌خیر لكم‌ان‌كنتم‌مؤ‌منین> ثم‌یقول: انا بقیه‌الله‌و حجته‌و خلیفته‌علیكم؛ فلا ی‌سلّم‌علیه‌مسلمٌ، الا قال‌: السلام‌علیك‌یا بقیه‌الله‌فی‌ارضه.۳۵

‌امام‌زمان(علیه‌السّلام) نخستین‌چیزی‌كه‌به‌زبان‌می‌آورد،‌‌این‌آیه‌شریفه‌است‌<باقیمانده‌الهی‌برای‌شما بهتر است،‌اگر مؤ‌من‌هستید> سپس‌می‌فرماید‌: بقیه‌الله‌من‌هستم؛‌من‌حجت‌الهی‌و خلیفه‌الهی‌بر شما هستم. پس‌هیچ‌مسلمانی‌در روی‌زمین ‌بر او سلام‌نمی‌كند،‌مگر به‌این‌عبارت‌كه: سلام‌بر شما ای‌بقیه‌الله‌در زمین‌الهی.

۴٫ امام‌هادی(علیه‌السّلام) در ضمن‌بیان‌اوصاف‌امام مهدی(عج) می‌فرماید:

‌هوالذی‌یجمع‌الكلم‌ویُتِمُّ النِعَم‌وی‌حِق‌اللّه‌به‌الحق‌و ی‌زهِق‌الباطل‌و هو مَهدیُّكم‌والمنتظَر‌ثم‌قرا <بقیه‌الله‌خیر لكم> و قال: هو والله‌بقیه الله.۳۶

‌او كسی‌است‌كه‌وحدت‌كلمه‌ایجاد می‌كند و نعمتها را كامل‌می‌سازد. خداوند حق‌را به‌دست‌او تحقق‌می‌بخشد و باطل‌را نابود می‌سازد. او مهدی‌ منتظر شماست‌. آنگاه‌این‌آیه‌را تلاوت‌كرد: <بقیه‌الله‌خیرلكم> سپس‌فرمود: به‌خدا سوگند بقیه‌الله‌(تنها بازمانده‌از حجتهای‌الهی) اوست.

۲- حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) سیده‌النساء و حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام) سیدالخلق‌است‌

الف) حضرت زهرا سرور زنان است.

پیامبر اكرم(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) در موارد متعددی‌به‌دختر‌گرامی‌خود این لقب‌را داده‌اند؛

ابن‌عباس‌نقل‌می‌كند كه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمود: و امّا ابنَتی‌فاطمه‌فانها سیده‌نساء‌العالمین‌من‌الاولین‌والاخرین.۳۷

اما دخترم فاطمه، سرور زنان عالم از اولین و آخرین می باشد.

ب)‌حضرت مهدی(عج) سیدالخلق‌است‌.

‌این‌لقب‌را حضرت‌رضا(علیه‌السّلام) به‌فرزند گرامیش‌حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام) داده‌اند.

‌عن‌الحسن‌بن‌شاذان‌الواسطی‌قال: كتبت‌الی‌ابی‌الحسن‌الرضا(علیه‌السّلام): اشكو جفأ اهل‌واسط‌و حملهم‌علیّ، و كانت‌عصابه‌من‌العثمانیه‌توذینی؛‌فوقع‌بخطه‌: ان‌الله‌تبارك‌و تعالی‌اخذ میثاق‌اولیائنا علی‌الصبر فی‌دوله‌الباطل؛‌فاصبر لحكم‌ربّك. فلو قد قام‌سیدالخلق‌لقالوا: <یا ویلنا من‌بعثنا من‌مرقدنا هذا ما وعدالرحمن‌و صدق‌المرسلون.>38و۳۹

‌حسن‌بن‌شاذان‌می‌گوید:‌نامه‌ای‌نوشتم‌خدمت‌امام‌رضا(علیه‌السّلام) و از جفا و یورش‌و اذیّت‌اهل‌واسط،‌كه‌جمعی‌از عثمانیان‌بودند، بر خود‌شكایت‌كردم. حضرت‌به‌خط‌مبارك‌جواب‌فرمودند‌: خداوند از دوستان‌ما پیمان‌گرفته‌كه‌ در دولت‌باطل‌صبر كنند؛‌تو هم‌صبر كن‌(نگران‌نباش). وقتی‌كه‌سید الخلق‌قیام‌كند، دشمنان‌می‌خوانند‌: <وای‌بر ما! چه‌كسی‌ما را از قبورمان‌مبعوث‌كرده؟‌این‌همان است‌كه‌خداوند وعده‌داده‌بود؛ و فرستادگان‌الهی‌راست‌می‌گفتند.>

‌مرحوم‌علامه‌مجلسی‌می‌گوید: مراد از سیدالخلق، قائم(علیه‌السّلام) است. پس‌دشمنان‌اهل‌بیت(علیهم‌لسّلام) در آن‌زمان‌رجعت‌می‌كنند و مؤ‌منان‌از آنها انتقام‌می‌گیرند. پس‌دشمنان‌می‌گویند: <یا ویلنا…>40

۳- حضرت‌زهرا‌(س) طاهره و حضرت‌مهدی(عج) طاهر است.

الف) ‌حضرت زهرا (علیهاالسّلام) طاهره‌است‌.

این مطلب هم‌از آیه‌تطهیر استفاده‌می‌شود و هم‌می‌بینیم‌پیامبر ‌آن‌حضرت‌را به این لقب نامیدند.

‌اسماء بنت‌عمیس‌می‌گوید: قال‌النبی(صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم): اما عَلِمت‌انّ ابنتی‌طاهره مطهره۴۱٫٫٫

‌پس‌پیامبر(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند: آیا نمی‌دانی‌كه‌دخترم‌پاك‌و پاكیزه‌است؛

آیه‌تطهیر هم‌دلیل دیگری بر پاك بودن حضرت از رجس و پلیدیها است. <انما یریدالله‌لیذهب‌عنكم‌الرجس‌اهل‌البیت‌و ی‌طهّرَكم‌تطهیرا.۴۲

خداوند اراده‌كرده‌كه‌ناپاكی‌را از شما اهل‌بیت‌دور كند و شما را پاك‌قرار بدهد.>

این‌آیه‌به‌اجماع‌خاصه‌و عامه‌در شأن پنج‌تن‌آل‌عبا ست.۴۳

ب : ‌حضرت مهدی(عج) طاهر است.

‌این‌لقب‌را پیامبر اكرم(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) به‌امام‌زمان(علیه‌السّلام) داده‌اند؛‌در ضمن‌حدیثی‌كه‌فرمود: ان‌الله‌عزوجل‌رَكَّبَ فی‌ص‌لبِ الحسن‌(ای‌العسكری)(علیه‌السّلام) ن‌طفَه مباركه زكیه طیبه طاهرهً مطهره‌؛ یرضی‌بها كل‌مؤ‌من‌اخذ الله‌میثاقه‌بالولایه‌ویكف‌ر‌بها كل‌جاحدٍ؛ فهو امامٌ تقیٌ نقی‌هادٍ مهدی…۴۴

‌خداوند در صلب‌امام‌حسن(‌عسكری) (علیه‌السّلام) نطفه‌ای‌مبارك، پاك‌و پاكیزه‌تعبیه‌نمود؛ ‌كه‌هر مؤ‌منی‌كه‌خداوند از او پیمان‌ولایت‌گرفته،‌از او خشنود می‌شود و هر منكری‌به‌او كفر می‌ورزد. او پیشوای‌پارسا، پاكیزه، هادی‌و مهدی‌است.

‌در روایت‌دیگری‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) فرمودند‌: اذا كان‌ذلك‌فكونوا اجلاسَ بیوتكم‌حتی‌یظهر الطاهر‌بن‌المطهر ذوالغیبه…۴۵

‌وقتی‌آخر الزمان‌شد و فتنه‌ها به‌وجود آمد، شما گلیم‌خانه‌ی‌خود باشید؛‌‌تا خداوند امام‌پاكیزه‌و پسر پاكیزه‌را ظاهر كند.

و در دعایی‌كه‌دستور داده‌اند در زمان‌غیبت‌بخوانیم،‌دارد…: و زد فی‌كرامتك له‌فانه‌الهادی… الطاهر التقی‌النقی‌الزكی‌الرضی‌المرضی‌الصابر المجتهد الشكور…۴۶

عرض‌می‌كنیم:‌خدایا! بر لطف‌و كرامتت‌نسبت‌به‌او بیفزا؛‌كه‌اوست‌هادی… پاك،‌با تقوا‌پاكیزه، منزه،‌صاحب‌مقام‌رضا و خشنودی‌خدا، صبر كننده،‌سپاسگزار‌و…

۴- حضرت‌زهرا(س) مباركه‌و حضرت‌مهدی(عج) مبارك‌است.

الف) ‌حضرت زهرا (علیها السلا‌م) مباركه‌است‌.

‌مبارك‌از بركت‌گرفته‌شده؛‌به‌معنای‌رشد و زیاده. مبارك‌یعنی‌آنچه‌كه‌از او خیر زیاد بیاید.۴۷

به‌حضرت‌زهرا(علیها السلا‌م) از این جهت مبارك‌می‌گویند كه‌او كوثر، <انا اعطیناك‌الكوثر> است؛‌همان طور كه ‌فخر رازی‌در تفسیر خود گفته: مراد صدیقه‌طاهره،‌فاطمه‌زهرا(علیها السلا‌م) است.۴۸ و صاحب‌مجمع‌البیان‌می‌گوید : كوثر، زیادی‌نسل‌و فرزند است؛ كه‌از فاطمه‌زهرا(علیهاالسّلام) و اولاد وی، نسل‌رسول اكرم(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) آنچنان‌فراوان‌شد، كه‌نتوان‌شماره‌كرد.

مرحوم‌علامه‌طباطبایی‌می‌فرماید: مراد از كوثری كه خداوند به پیامبر(صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم) عطا فرمود، فقط‌كثرت‌ذریه‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) می‌باشد، یا مراد، خیر كثیر است،‌و‌كثرت‌ذریه،‌مراد می باشد، در ضمن‌خیر كثیر؛ و اگر غیر از این،‌معنا كنیم،‌محقق كردن و محكم كردن كلا‌م به‌واسطه آیه‌<ان‌شانئك‌هوالابتر> خالی‌از فایده‌می‌شود.۴۹‌و۵۰

ب) حضرت مهدی(عج) مبارك‌است.

‌در ضمن‌لقبهایی‌كه‌پیامبر(صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم) برای‌آن‌حضرت‌شمردند، همین‌لقب‌مبارك‌است.۵۱

وقتی‌پیامبر(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) در بیاناتی آخر الزمان‌را ترسیم‌می‌كنند ،‌می‌فرماید: ولایزال‌ذلك‌البلاد علی‌اهل‌ذلك‌الزمان،‌حتی‌اذا یئسوا و قنطوا واساوُِ ‌والظّن‌اَلاّ ی‌فرَّ‌جَ عنهم‌؛‌اذ بعث‌الله‌رجلا من‌اطایِب‌عترتی‌و ابرارِ ذرّیّتی‌عَدلاً مباركاً زكیّا.۵۲

‌این‌گرفتاری‌با مردم‌آن‌زمان‌خواهد بود؛‌تا هنگامی‌كه‌مأیوس‌و نا امید شوند و تصور كنند كه‌دیگر خداوند از آنها رفع‌گرفتاری‌نخواهد فرمود؛ آنگاه‌خداوند مردی‌را از بهترین‌فرزندان‌و پاكترین‌عترت‌من‌بر می‌انگیزد؛‌كه‌سرا پا عدل‌و بركت‌و پاكی‌است.

۵- ‌حضرت‌زهرا(س) زكیه‌و حضرت‌مهدی(عج) زكی‌است.

<‌زكوه> به‌معنای نمو و زیادتی۵۳ یا به‌معنای‌پاكیزه‌از خباثت‌نفس، كینه، بخل، حسد و هرگونه‌پلیدی‌و كثافت‌ظاهری‌و باطنی است.۵۴

الف) ‌حضرت زهرا (س) زكیه‌است.

در ذیل‌كلمه‌<مباركه> از آن سخن‌گفتیم‌.

ب) ‌حضرت مهدی زكی‌است.

از‌جمله‌القابی‌كه‌پیامبر‌اكرم(صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم) به‌حضرت مهدی(علیه‌السلا‌م) داده‌اند، زكی‌است؛‌كه‌روایات آن را در ذیل شباهتهای ۳ و ۴ ذكر نمودیم.

همچنین‌امیرمؤ‌منان‌علی(علیه‌السّلام) در ضمن نامه‌ای به معاویه این‌لقب‌را به‌حضرت مهدی (علیه‌السلا‌م) داده‌اند … و اِنّ رج‌لا مِن‌و‌لدِك، مَشومٌ ملعونٌ… و یَعرَب‌منهم‌رجلٌ من‌ولدی‌زكی‌نقی‌الذی‌یملا الارض‌قسطا و عدلاً.۵۵

‌مردی‌از نسل‌تو كه‌شوم‌و ملعون‌است… سپاهی‌به‌سوی‌مدینه‌می‌فرستد… و مردی‌پاك‌و پاكیزه‌از نسل‌من، از میان‌آنها می‌گریزد و زمین‌را پر از عدل‌و داد می‌نماید.

۶- حضرت‌زهرا(س) طیبه‌و حضرت‌مهدی(عج) طیب‌است.

الف) ‌حضرت زهرا (س) طیبه‌است.

‌مرحوم‌سیدبن‌طاووس‌بعد از نقل‌روایت‌فضیلت‌اهدای‌نماز به‌معصومین(علیهم‌ا لسّلام) می‌فرماید: بعد از نماز هدیه‌به‌هر یك‌از معصومین‌این‌دعا را بخواند…، دعایی كه بعد از خواندن‌نماز هدیه‌به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) می‌فرماید،‌این است كه بگوید: اللهم‌اِن هاتَینِ الركعتین‌هدیه‌منی‌الی‌الطاهره‌المطهره‌الطیبه الزكیه فاطمه اللهم… و اَثِب ‏نی‌علیهما افضل‌املی‌و رجایی‌فیك‌و فی‌نبیك(صلوات‌اللّه‌علیه‌وآله) و وصی‌نبیك و الطیبه‌الطاهره‌فاطمه…۵۶

ب: ‌حضرت مهدی (عج) طیب‌است.

روایات آن در ذیل شباهتهای سوم وچهارم آمده است.

۷- حضرت‌زهرا(س) مطهره‌و حضرت‌مهدی(عج) مطهر است.

‌روایاتی‌كه‌دلالت‌بر این‌مطلب‌می‌كند در ذیل شباهت سوّم آمده است.

۸ – حضرت‌ زهرا(س) ت-قیه‌و حضرت‌مهدی(عج) ت-قی‌است.

الف) ‌حضرت‌زهرا(س) ت-قیه‌است‌.

حضرت زهرا(علیهاالسّلام) در اوج قله تقوا‌می‌باشد. در زیارت‌حضرتش‌می‌خوانیم:

السلام‌علیك‌ایتها التقیّه‌النقیّه ۵۷ سلام‌بر تو ای‌ذات‌متقی‌پاك‌.

‌یا می‌خوانیم‌: اللهم‌صل‌علی‌محمد و اهل‌بیته‌وصلّ علی‌البتول ‌الطاهره‌الصدیقه‌المعصومه ‌التقیه‌النقیه‌الرضیه ‌المرضیه‌الزكیه ‌الرشیده‌المظلومه‌المقهوره.۵۸

ب) حضرت مهدی(عج) تقی‌است.

در ذیل شباهت سوّم،‌روایتی‌كه‌دلالت‌بر این‌مطلب‌می‌كند، ذكر شد.

۹- حضرت‌زهرا(س) نقیه‌و حضرت‌مهدی(عج) نقی‌است.

‌روایاتی‌كه‌دلالت‌بر این‌مطلب‌می‌كند در ذیل شباهتهای ۳ و ۵ و ۸ ذكر شده.

۱۰- حضرت‌زهرا(س) محدَّثه‌و حضرت‌مهدی(عج) محدَّث‌است.

الف) ‌حضرت زهرا (س) محدثه‌است.

بیش‌از ده‌روایت‌داریم‌كه‌دلا‌لت ‌دارند ملائكه‌بر حضرت زهرا(علیهاالسّلام) فرود آمده و با ایشان سخن‌می‌گفتند؛‌از این روی به‌او محدَّثه‌گفتند.

در اینجا‌به‌بعضی‌از آن روایات‌اشاره‌می‌كنیم:

‌از امام‌صادق(علیه‌السّلام) پیرامون‌مصحف‌فاطمه(علیهاالسّلام) سؤ‌ال‌كردند. امام پس‌از سكوتی‌طولانی‌فرمود:

‌اِنك‌م‌لَتَب ‏حَث‌ونَ عمّا تریدون‌‌و عما لاتریدون. ان‌فاطمه‌مكثت‌بعد رسول‌الله(صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم) خمسه‌و سبعین‌یوماً و كان‌دخلها حزن‌شدید علی‌ابیها؛ و كان‌جبرئیل‌یأتیها فَیُح ‏سِنُ عزاها علی‌ابیها و یطیب‌نفسها و یخبرها عن‌ابیه‌و مكانه‌و یخبرها بما یكون‌بعدها،‌و كان‌علیّ‌(علیه‌السّلام) یكتب‌ذلك؛‌فهذا مصحف‌فاطمه.۵۹

شما از هر چیزی سؤال می كنید. زهرا(علیها‌السلا‌م) بعد از پیامبر (صلّی اللّهُ‌علیه‌وآله‌سلّم) هفتادوپنج روز بیشتر زنده نبود؛‌و به سبب فقدان پدر، بسیار محزون بود؛‌از این رو همیشه جبرئیل به نزد او می آمد و علا‌وه بر اینكه او را تسلیت می گفت و تسلا‌ی او بود، او را از جایگاه او و اخبار آینده آگاه می كرد و حضرت علی(علیه‌السلا‌م) همآنها را می‌نوشت. این نوشته‌ها، مصحف فاطمه(علیهاالسلا‌م) است.۶۰

امام‌صادق(علیه‌السّلام) همچنین فرمودند: انما سمیت‌فاطمه‌محدثه‌لان‌الملائكه‌كانت‌تهبط‌من‌ السماء‌فتنادیها كما تنادی‌مریم‌بنت‌عمران؛‌فتقول‌الملائكه‌یا فاطمه! ان‌الله‌اصطفاك و طهّرِك علی‌نساء العالمین.۶۱

همانا فاطمه را محدثه نامیدند، چون‌كه همیشه ملا‌ئكه از آسمان بر او هبوط می‌كردند؛ پس همان‌گونه كه حضرت مریم(علیها‌السلا‌م) را مورد ندا قرار دادند، او را هم مورد خطاب قرار دادند و گفتند: ای فاطمه! خداوند تو را بر تمام زنان عالم برگزید و تورا پاكیزه قرار داد.

ب : ‌حضرت مهدی(عج) محدث‌است.

‌در این زمینه دو دسته‌روایات‌داریم. یك‌دسته‌از آنها به‌طور عموم‌دلالت‌می‌كند كه‌كل‌ائمه(علیهم‌السّلام) محدث‌هستند‌و‌دسته‌دیگر‌روایاتی‌‌است كه‌دلالت‌می‌كند حضرت مهدی(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) محدث‌است.

روایات عام:

– قال‌رسول‌الله(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم): مِن ‏ و‌لدی‌اِثنا عَشَرَ نَقیباً، ن‌جَباء‌م‌حَدَّثونَ مُفَهَّمُونَ آخر‌ه‌م‌القائم‌بالحق ّ ۶۲

پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند: دوازده‌نقیب‌ازاولاد من‌هستند كه‌همه‌شان‌نجیب،‌محدث،‌آموزش‌یافته‌و صاحب‌فهم‌هستند؛‌كه‌آخرین آنها قائم‌به‌حق‌است.

– قال‌الباقر(علیه‌السّلام)مِنّااثناعَشَرَم‌حدّثاً،السابِع‌مِن ‏و‌لدی القائمٌ(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف)۶۳ دوازده‌محدث‌از ماست؛ كه‌هفتمین‌فرزند من‌همان‌قائم(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) است.

– ‌امام‌جواد(علیه‌السّلام) از امیرمؤ‌منان‌علی(علیه‌السّلام) نقل‌می‌كنند،‌كه‌حضرتش‌به‌ابن‌عباس‌فرمود: انّ لیله‌القدر فی‌كل‌سنه و اِنّه‌یَنزِل‌فی‌تلك اللیله‌امر‌السنه‌و لذلك الامر ولاه بعد رسول‌اللّه(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم). فقال‌ابن‌عباس: مَن‌هم؟ قال اَنَا و احد عشر من‌صلبی‌ائمّه محدثون.۶۴

‌حضرت علی(علیه‌السلا‌م) به ابن‌عباس‌فرمودند: شب‌قدر در هر سال‌هست‌(منحصر به‌زمان‌حیات‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) نبوده) و در آن‌شب‌امور سال‌نازل‌می‌شود؛‌و برای‌این‌برنامه، والیانی‌بعد از رسول‌اللّه(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) وجود دارد. ابن‌عباس‌عرض‌كرد: آنها چه‌كسانی‌هستند؟ حضرت‌علی(علیه‌السّلام) فرمودند‌: من‌و یازده‌فرزند من،‌كه‌همه‌پیشوا و محدث‌هستند.

– در روایتی‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) تفسیر آیه‌<تنزل‌الملائكه‌والروح‌فیها…>65 را این‌گونه‌بیان‌می‌فرمایند : اَی ‏ من‌عند ربهم‌علی‌محمدٍ وال‌محمد بكل‌امر سلام.۶۶

‌یعنی‌ملائكه‌و روح‌از جانب خداوند بر محمد و آل‌ محمد(علیهم‌السّلام) نازل‌می‌شوند.

– ‌از امام‌باقر(علیه‌السّلام) سؤ‌ال‌شد‌: ‌آیا شما شب‌قدر را می‌شناسید؟‌فقال‌و كیف‌لانعرف‌و الملائكه‌یطوفون‌بنا فیها.۶۷ چگونه‌شب‌قدر را نشناسیم؛‌در حالی‌كه‌ملائكه‌در آن‌شب‌در اطراف‌ما طواف‌می‌كنند.

ملا‌ئكه و اعظم ملا‌ئكه كه روح است،‌در اطراف آنها چرخ می‌زنند و بر آنها نازل می‌شوند و با آنها سخن می گویند.

روایات خاص:

– امام‌رضا(علیه‌السّلام) ضمن‌بر شمردن‌صفات‌امام‌زمان(علیه‌السّلام) می‌فرماید:

‌یكون‌اعلمَ‌الناس‌واحكم‌الناس‌واتقی‌الناس‌واحلم‌الناس‌واسخی‌الناس‌واعبدالناس… و یَری‌مَن‌خلفَه‌كما یری‌من‌بین‌یدیه‌و لایكون‌له‌ظلٌ… وتنام‌عیناه‌و لاینام‌قلب‌ه‌و یكون‌محدّثاً.۶۸

‌او داناترین‌مردمان، حكیم‌ترین، پرهیزكارترین،‌بردبارترین، بخشنده‌ترین‌و عابدترین‌مردم‌است؛‌كه‌پشت‌سر را می‌بیند،‌همان‌گونه‌كه‌پیش‌رو را می‌بیند؛ سایه‌ندارد؛‌دیدگانش‌در خواب‌فرو می‌رود،‌ولی‌دلش‌همیشه‌بیدار است‌و فرشتگان‌با او سخن‌می‌گویند.

– یا امام‌جواد(علیه‌السّلام) در ضمن‌بیان‌سیر آن‌حضرت‌می‌فرماید:

‌ثم‌یدخل‌الكوفه‌فیقتل‌مقاتلیها، حتی‌یرضی‌الله‌عزوجل… ثم‌قلت: و ما یدریه،‌جعلت‌فداك‌منی‌یرضی‌الله‌عزوجل؟‌قال: یا ابا الجارود! ان‌الله‌اوحی‌الی‌ام‌موسی‌و هو خیر من‌ام‌موسی‌و اوحی‌الله‌الی‌النحل‌و هو خیر من‌النحل.۶۹

‌او وارد كوفه‌می‌شود و جنگ‌كنندگان‌را می‌كشد، تا خداوند راضی‌شود…، عرض‌كردم: چگونه‌متوجه‌می‌شود كه‌خداوند راضی‌شده؟‌حضرت‌فرمود: خداوند به‌مادر موسی۷۰ وحی‌كرد؛ ‌و البته مهدی(علیه‌السّلام) بهتر از مادر موسی‌است‌و خداوند به‌زنبور عسل‌وحی‌كرد۷۱ و البته او بهتر از زنبور عسل‌است.

‌حضرت‌با استشهاد به‌دو آیه‌از قرآن‌می‌خواهند بفرمایند كه‌خداوند به‌او وحی‌می‌كند. البته‌همان‌طوری‌كه‌در آن‌دو آیه،‌مراد از وحی، وحی‌مصطلح‌(نزول‌جبرئیل،‌همراه‌با ادعای‌نبوت) نیست؛‌مراد از وحی‌به‌حضرت‌مهدی(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) هم‌وحی‌مصطلح‌نیست.

۱۱- حضرت‌زهرا(س) و حضرت‌بقیه‌اللّه(عج) هر دو كوكب‌درّی‌‌هستند.

الف) ‌حضرت زهرا (س) ستاره‌درخشان‌است.

‌ابی‌هاشم‌عسكری‌از امام‌عسكری(علیه‌السّلام) سؤ‌ال‌می‌كند: لم‌سمیت‌فاطمه‌الزهراء؟ فقال: كان‌وجهها یزهرلامیرالمؤ‌منین(علیه‌السّلام) من‌اول‌النهار كالشمس‌الضاحیه‌و عندالزوال‌كالقمر المنیر و عند غروب‌الشمس‌كالكوكب‌الدری.۷۲

‌حضرت در جواب این سؤال كه چرا حضرت‌فاطمه(علیهاالسّلام) را زهرا نامیدند،‌فرمودند: صورت‌او برای‌امیرمؤ‌منان(علیه‌السّلام) نور افشانی‌می‌كرد؛ ‌در اول‌روز، مثل‌خورشید تابان،‌و هنگام‌ظهر،‌مثل‌ماه‌منیر و در وقت غروب‌خورشید، مثل‌كوكب‌دری‌و ستاره‌درخشان‌.

حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) در حدیث مفاخره – حدیثی كه در آن حضرت علی(علیه‌السلا‌م) و فاطمه زهرا(علیها‌السلا‌م) هر كدام فضائل خود را بر می‌شمرند – خود را به‌عنوان‌كوكب‌درّی‌معرفی‌می‌كنند.

قال علی(علیه‌السلا‌م):

‌انا الامین‌الاصلع. قالت‌فاطمه: انا الكوكب‌ الذی‌یلمع…۷۳ حضرت علی (علیه‌السلا‌م) فرمود: من‌امین‌اصلع هستم. حضرت‌فاطمه(علیهاالسّلام) فرمودند: من‌ستاره‌ای‌هستم‌كه‌می‌درخشد.

‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) می‌فرمایند: <كانّها كوكب‌دری> (در آیه‌۳۵ سوره نور) كأن‌فاطمه(علیهاالسّلام) كوكب‌دری‌بین‌نساء اهل‌الارض‌(اهل‌الدنیا).۷۴

‌گویا فاطمه(علیهاالسّلام) همانند ستاره‌درخشان‌بین‌زنان‌اهل‌زمین‌(اهل‌دنیا) است.

ب) ‌حضرت مهدی (عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) ستاره‌درخشان‌است.

‌قال‌رسول‌الله(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم): المهدی‌رجلٌ مِن‌و‌لدی؛‌وجهه‌كالكوكب‌الدری.۷۵

‌پیامبر(صلی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند : مهدی‌مردی‌از فرزندان‌من‌است،‌كه‌صورتش‌مثل‌ستاره‌درخشان‌است.

‌پیامبر‌اكرم(صلی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) در ضمن‌بیان‌مشاهدات‌خود در معراج‌می‌فرماید‌: خداوند انوار ائمه‌ اثنی‌عشر را به‌من‌نشان‌داد و فرمود: یا محمد! ارفع‌راسك‌فاذا ‌انا‌بانوار علی‌و… و محمد بن‌الحسن‌الحجه‌یتلالا من‌بینهم‌(یتلالا وجهه‌من‌بینهم) كانّه‌كوكب‌دری. فقلت‌: یارب! من‌هذا؟ (من‌هؤلاء و مَن‌هذا) قال: یا محمد! هم‌الائمّه‌من‌بعدك؛ المطهّرون‌من‌صلبك‌و هذا الحجه‌الذی‌یملا الارض‌قسطا و عدلاً و یشفی‌صدور قوم‌مؤ‌منین.۷۶

‌ای‌محمد(صلی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم)! سرت‌را بالا بیاور. وقتی‌بالا را نگاه‌كردم،‌نور ائمه (علیهم‌السلا‌م) را دیدم كه ‌نور محمدبن‌الحسن،‌بین‌آنها نورافشانی‌می‌كرد و صورتش‌می‌درخشید، مثل‌ستاره‌درخشانی. پس‌عرض‌كردم: خدایا! اینها چه‌كسانی‌هستند و این‌نور چه‌كسی‌است؟‌خطاب‌شد: اینها امامان‌بعد از تو،‌از صلب‌تو هستند،‌كه‌پاكند؛ و این‌شخص‌كه‌می‌درخشد، حجتی‌است‌ كه‌زمین‌را پر از قسط‌و عدل‌می‌كند ودلهای مؤ‌منین‌را شفا می‌دهد.

۱۲- ‌حضرت‌زهرا(س) منصوره و امام‌زمان(عج) منصور است.

الف) حضرت زهرا(علیهاالسّلام) یاری شده است.

دروصف حضرت فاطمه(علیهاالسلا‌م) آمده است: كه او

میم‌ونَه مَنص‌ورَه م‌حتَسَمَه‌‌جمیله جلیله معظمهٌ . ۷۷

یكی‌از آیاتی‌كه‌به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) وحضرت‌مهدی(عج)، تأویل شده است آیه‌۴ سوره‌روم‌است‌<…یومئذٍ یفرح‌المؤ‌منون؛‌بنصرالله‌ینصر من‌یشاء و هو العزیز الرحیم>78

‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) از قول‌پیامبر(صلّی‌اللّهُ‌علیه‌وآله‌وسلّم) نقل‌می‌كنند،‌كه‌حضرت‌جبرئیل(علیه‌السّلام) سیب‌بهشتی‌را از طرف‌خداوند به‌رسم‌هدیه‌برای‌پیامبر آورد و عرض‌كرد: بخور این‌سیب‌را. سیب‌را دو نیم‌كرد؛‌نوری‌ساطع‌شد. سؤ‌ال‌فرمودند: این‌نور چیست‌؟ جبرئیل‌عرض‌كرد:‌فان‌ذلك النور،‌للمنصوره‌فی‌السماء و فی‌الارض‌فاطمه. قلت‌: حبیبی‌جبرئیل! ولم‌سمیت‌فی‌السماء المنصوره‌و فی‌الارض‌فاطمه؟ (این‌نور منصوره‌در آسمان‌و فاطمه‌در زمین‌است. به‌جبرئیل‌گفتم: حبیب‌من! ‌چرا او را در آسمان‌منصوره‌می‌گویند و در زمین‌فاطمه؟ گفت:

‌سمیت‌فی‌الارض‌فاطمه،‌لانها فطمت‌و شیعتها من‌النار و فطم‌اعدائها من‌حبها. (او را در زمین‌فاطمه‌می‌گویند؛ چرا كه‌او و شیعیانش‌از آتش‌بازداشته‌شده‌اند و دشمنان‌او از دوست‌داشتن‌او باز داشته‌شده‌اند.

‌در ادامه‌عرض‌داشت: و هی‌فی‌السماء المنصوره ؛‌و ذلك قوله‌عزوجل‌<و یومئذ یفرح‌المؤ‌منون‌بنصرالله> یعنی‌نصر الله‌لمحبیها.۷۹ او را در آسمان‌منصوره خوانند؛ و این‌همان‌گفتار خداوند است‌كه‌فرمود: <در چنین‌روزی‌مؤ‌منان‌به یاری خداوند – یاری خداوند به محبین آن حضرت – خوشحال‌می‌شوند. آن حضرت؛ ‌دوستداران‌او در آن‌روز و روز ظهور امام‌زمان(علیه‌السّلام) خوشحال‌می‌شوند؛‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) در پاسخ‌سؤ‌ال‌ابی‌بصیر از آن‌حضرت‌پیرامون‌تفسیر <الم؛‌غلبت‌الروم> فرمود: ه‌م‌بنو امیه : آنها بنو امیه‌هستند… <و یومئذ یفرح‌المؤ‌منون‌بنصرالله> عند قیام‌القائم.۸۰

‌مؤ‌منان‌به یاری خداوند هنگام قیام حضرت مهدی(عج) خوشحال‌می‌شوند،

گفتنی است، حتی‌مؤ‌منانی‌كه‌از دنیا رفته‌اند، به‌چنین‌قیامی‌خوشحال‌می‌شوند؛

امام‌صادق(علیه‌السّلام) فرمودند: <یومئذ یفرح‌المؤ‌منون‌بنصرالله> فی‌قبورهم‌، بقیام‌القائم(علیه‌السّلام)۸۱

‌مؤ‌منان،‌در حالی‌كه‌در قبرهایشان‌هستند. به قیام حضرت مهدی(عج) خوشحال می‌شوند.

پس هر روزی كه روز نجات مؤمنان و پیروزی آنها باشد‌و یاری خداوند‌شامل آنها بشود، روز فرح و خوشحالی مؤمنان خواهد بود.

ب) حضرت مهدی(عج) منصور است.

خداوند حضرت مهدی (عج) را منصور نامیده اند <و من‌قتل‌ مظلوماً فقد جعلنا لولیّه‌سلطانا فلایسرف‌فی‌القتل‌انّه‌كان‌منصوراً > 82

‌در روایات‌آیه شریفه به‌حضرت‌امام‌حسین(علیه‌السّلام) و حضرت‌مهدی(عج)‌تأویل شده است.

‌امام‌باقر(علیه‌السّلام) فرمودند: <من‌قتل‌مظلوماً> ، الحسین، كشته‌شده‌ی‌مظلوم، ‌حسین(علیه‌السّلام) است. انه‌ كان‌منصوراً، سمی‌الله‌المهدی‌المنصور؛ كما سمّی‌احمد و محمد و محمود و كما سمّی‌عیسی ‌المسیح.۸۳

‌حضرت‌می‌فرماید :‌خداوند مهدی‌را منصور نامیده همان طور كه (پیامبر را) احمد و محمد و محمود نامید و چنانچه عیسی‌(علیه‌السلا‌م) را مسیح‌نامید.

و در زیارت‌عاشورا می‌خوانیم: فاسئل‌الله‌الذی‌اكرم‌مقامك‌و اكرمنی‌بك‌ان‌یرزقنی‌طلب‌ثارك‌مع‌امام‌منصور من‌اهل‌بیت‌محمد(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم).۸۴ از خداوند می‌خواهیم‌كه‌به‌ما توفیق‌بدهد در كنار امام‌منصور (امام‌زمان<علیه‌السّلام>) خون‌خواهی‌حسین(علیه‌السّلام) را بكنیم.

همچنین امام‌باقر(علیه‌السّلام) می‌فرماید: القائم‌منا منصورٌ بالرّ‌عب‌م‌وَِ‌یَّدٌ بالنصر.۸۵ قائم‌از ما، یاری‌شده‌است‌به‌وسیله‌ترس‌در دل‌دشمنان‌و تأیید شده‌به‌وسیله یاری او.

‌و بالاخره‌در دعای‌ندبه‌می‌خوانیم: این‌المنصور علی‌من‌اعتدی علیه‌و افتری.۸۶

كجاست‌آن‌كسی‌كه‌یاری‌شده‌است‌بر علیه‌كسی‌كه‌نسبت‌به‌او تعدی‌كرده و افترا بسته.

۱۳- حضرت‌زهرا(س) صدیقه‌و حضرت‌مهدی(عج) صادق‌المقال‌است.

الف) ‌حضرت زهرا راست گفتار است:

‌پیامبر (صلّی اللّهُ علیه‌وآله‌وسلّم) به‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام) فرمودند: سفارشهایی‌به‌دخترم‌فاطمه‌كرده‌ام‌و به‌او دستور دادم‌آنها را به‌تو بگوید؛ آنها را نافذ بدان. فهی‌الصادقه‌الصدوقه‌. او بسیار راست گفتارست. سپس‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را به‌سینه‌چسباند و سر او را بوسید‌و فرمود: فداك‌ابوك‌یا فاطمه . پدرت‌به‌فدای‌تو ای‌فاطمه۸۷

مفضل‌می‌گوید:‌به‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) عرض‌كردم: چه‌كسی‌فاطمه‌ (علیها السلا‌م) را غسل‌داد؟ فرمودند : ‌حضرت علی(علیه‌السّلام) … سپس‌حضرت‌فرمودند: گویا ‌از این‌خبرناراحت شدی! ‌عرض‌كردم: بله‌قربانت‌شوم. حضرت‌فرمودند : دل‌گیر نشو: فانها صدیقه‌لم‌یكن‌یغسّلها الاصدیق. اما علمت‌ان‌مریم‌لم‌یغسّلها الا‌عیسی.۸۸

‌به‌درستی‌كه‌او صدیقه‌بود ،‌كه‌جز صدیق نمی‌توانست‌او را غسل‌دهد. آیا نمی‌دانی‌مریم‌را (كه‌صدیقه‌بود) جز عیسی‌غسل‌نداد.

‌پیامبر به‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام) فرمودند: به‌تو سه‌چیز داده‌شده‌كه‌حتی‌به‌من‌هم‌داده‌نشد: یكی‌اینكه‌پدر همسر تو مثل‌من‌است‌و برای همسریت، صدیقه‌ای‌مثل‌دختر من‌به‌تو داده‌شده…۸۹

و گفتنی است كه حتی‌مخالفین‌هم‌اعتراف‌می‌كنند كه‌او صدیقه‌است.

‌هنگامی‌كه‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) مطالبی را در خطبه‌فدكیه‌بیان فرمودند. اولی می‌گوید: … و انتِ یا خیره‌النساء وابنه‌خیرالانبیاء صادقه فی‌قولك… ولا مصدوده عن‌صدقِك… صدق‌الله‌و رسوله‌و صَدَقتِ ابنته‌.۹۰

‌تو ای‌بهترین‌زنان‌و دختر بهترین‌پیامبران، در گفتارت‌صادق‌هستی… و چیزی‌نیست‌كه‌تو را از صدقت‌باز دارد… خدا و رسولش‌راستگویند و دختر رسول‌خدا(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) هم‌ راستگوست.

ب) حضرت مهدی‌(عج) راست گفتار است‌

‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام) می‌فرماید: یَظهر صاحب‌الرایه‌المحمدیه‌والدوله‌الاحمدیه، القائم‌بالسیف‌والحال، الصادق‌فی‌المقال؛‌ی‌مَهِّد‌ُ الارضَ و ی‌حیِی‌السنه‌والفرض.۹۱

‌صاحب‌پرچم‌محمدی(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم)وبنیانگذاردولت‌احمدی(صلّی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) ظهور می‌كند؛‌در حالی‌كه‌شمشیر در دست‌دارد، راستگو در گفتار است، زمین‌را مهد زندگی‌سازد و احكام‌اسلام‌ (اعم‌از سنت‌و فرض) را زنده‌گرداند.

۱۴- ‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) صابره‌و حضرت‌مهدی(علیه‌السّلام) صابر است.

الف) ‌حضرت زهرا (علیها‌السلا‌م) ‌صبر كننده است.

‌در زیارت‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) می‌خوانیم: یا ممتحنه‌امتحنكِ الله‌الذی‌خلقك قبل‌ان‌یخلقك؛ فوجدكِ لما امتحنك صابرهً و…۹۲

‌ای‌امتحان‌شده‌ای‌كه‌خداوند قبل‌از اینكه‌بیافریند تو را ، امتحانت‌كرد؛‌پس‌تو را صبر كننده‌دید نسبت‌به‌امتحانات… .

ب) ‌حضرت مهدی(عج) صبر كننده است.

‌در دعای‌زمان‌غیبت‌امام‌زمان(علیه‌السّلام) می‌خوانیم: فانه‌الهادی… الصابرالمجتهد الشكور…۹۳

در حدیث‌لوح‌است كه: علیه‌كمال‌موسی‌و بهاء عیسی‌و صبر ایوب… ۹۴

مؤید این مطلب آن است كه یكی از فقها‌و مراجع بزرگوار نقل می‌كرد: یكی از اشخاص مورد اعتماد‌اخیراً‌در عالم روِیا خدمت حضرت بقیه الله (عج) رسیده؛‌نوشته ای را روی سینه مبارك آن حضرت دیده، كه‌روی آن نوشته شده بود:

اَنَا صابرٌ علی هذا الا‌مر ولكن اندبونی، اندبونی، اندبونی

بر این امر، صبر می كنم؛‌ولكن با سوز و ناله ،‌بلند بلند بر من گریه كنید، بلند بلند بر من گریه كنید، بلند بلند بر من گریه كنید.۹۵

۱۵- حضرت‌زهرا(س) معصومه‌و امام‌زمان(عج) معصوم‌است .

الف) ‌حضرت زهرا(س) ‌معصومه‌است‌.

‌عصمت‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) از آیه‌تطهیر و روایات متعدد به‌خوبی‌استفاده‌می‌شود۹۶ و در زیارت‌آن‌بزرگوار می‌خوانیم: السلام‌علیك ایتها المعصومه‌المظلومه۹۷ و می‌خوانیم:‌اللهم‌صل‌علی‌محمد و اهل‌بیته‌و صلّ علی‌البتول‌الطاهره‌الصدیقه‌المعصومه…۹۸

ب : ‌حضرت مهدی(عج) معصوم‌است‌

و در زیارت جامعه كبیره خطاب به تمامی امامان از جمله حضرت مهدی(عج) عرض‌می‌كنیم: واشهد اَنك‌م‌الائمّه‌الرّاشدون‌المهدیّون‌المعصومونَ الم‌كَرَّمو‌نَ الم‌قَرّبونَ…۹۹ شهادت‌می‌دهم‌كه‌شما پیشوایان‌رشد یافته، هدایت‌شدگان، معصومان، بزرگواران‌و مقرّبان‌درگاه‌خداوند… هستید.

دلیلهای عصمت امامان شامل عصمت حضرت مهدی(عج) هم می‌شود

۱۶- حضرت‌زهرا(س) مظهر آیه‌نور و حضرت‌مهدی(عج) نور آل‌محمد(علیهم السّلام) است.

الف) ‌حضرت زهرا مظهر آیه‌نور است.

‌برای‌آیه‌نور۱۰۰ چند تأویل‌در روایات‌بیان‌شد. یكی‌از آنها حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را به‌عنوان ‌مشكاه‌(محفظه‌چراغ، چراغدان) معرفی‌می‌كند.

‌قال‌الصادق(علیه‌السّلام) <الله‌نورالسموات‌والارض‌مثل‌نوره‌كمشكاه‌> المشكاه‌فاطمه(علیهاالسّلام)، <فیها مصباح> المصباح،‌الحسن‌والحسین‌(علیهماالسلام) <فی‌زجاجه‌الزجاجه‌كانها كوكب‌دری>، كأن‌فاطمه(علیهاالسّلام) كوكب‌دری‌بین‌ نساء اهل‌الارض‌(اهل‌الدنیا)…۱۰۱

‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) فرمودند: <مشكاه> در آیه‌ نور‌فاطمه(علیهاالسّلام) است‌<در او مصباح‌ است>، <المصباح> یعنی‌امام‌حسن‌و امام‌حسین(علیهماالسلام) در او وجود دارند، <كانها كوكب‌دری>،‌فاطمه‌همانند ستاره‌درخشان‌بین‌زنان‌اهل‌زمین‌(اهل‌دنیا) است.

ب) ‌حضرت مهدی(عج) نور آل‌محمد(علیهم السّلام) است.

‌سید بن‌طاووس‌می‌گوید: از مهمات‌بعد از نماز ظهر،‌آن است كه همانند امام صادق(علیه‌السلا‌م) برای حضرت مهدی(عج) دعا كنیم.

راوی‌می‌گوید: بعد از تمام‌شدن‌دعای حضرت صادق(علیه‌السلا‌م) عرض‌كردم: الیس‌قد دعوتُ‌لنفسك‌جعلت‌فداك؟ آیا این‌چنین‌نیست‌كه‌برای‌خودتان‌دعا كردید؟ حضرت‌فرمودند: دعوتُ‌لنور آل‌محمد(علیهم‌السّلام) و سائقهم‌و المنتقم‌بامر الله‌من‌اعدائهم… ۱۰۲

(خیر) دعا كردم‌برای‌نور آل‌محمد(علیهم‌السّلام) و پیش برنده‌ی آنها و انتقام‌گیرنده‌از دشمنانشان‌به‌دستور الهی.

۱۷- حضرت‌زهرا(س) و حضرت مهدی (عج) هر دو فریاد رس هستند.

الف : ‌حضرت زهرا فریاد رس است.

‌علامه‌مجلسی‌روایت‌می‌كند، كه‌اگر حاجتی‌داشتی‌و سینه‌ات‌به خاطر او تنگ‌گشته،‌دو ركعت‌نماز بخوان؛ بعد از سلام‌نماز، سه‌مرتبه‌تكبیر بگو و تسبیحات‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را بخوان؛‌سپس‌به‌سجده‌برو و صد مرتبه‌بگو: یا مولاتی‌یا فاطمه‌اغیثینی؛‌پس‌گونه‌راست‌را بر زمین‌بگذار‌و همین‌را صد مرتبه‌‌بگو؛ سپس‌به‌سجده‌برو و همین‌را‌صد مرتبه‌بگو؛‌و بعد از آن‌گونه‌چپ‌را بر زمین‌بگذار و همین‌را صد مرتبه‌بگو؛‌و سپس‌به‌سجده‌برو و صد و ده‌مرتبه‌بگو، وحاجت‌خود را یاد كن؛‌به‌درستی‌كه‌خداوند برآورده ‌می‌كند ان شاء الله‌تعالی.۱۰۳

‌توجه: علامه‌مجلسی(ره) نماز استغاثه‌به‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) را به‌گونه‌دیگری‌هم‌نقل‌می‌كند.۱۰۴

ب) حضرت مهدی(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) فریاد رس‌است.

‌در زیارت‌آل‌یس(علیهم‌السّلام) می‌خوانیم: السلام‌علیك‌اَ یّها العَلَم‌المنصوب‌ والعِلم‌المَصب‌وب ‌والغَوث‌والرحمَه ‌الواسِعَه . ۱۰۵

سلام‌بر تو ای‌پرچم‌افراشته‌و دانش‌ریزان‌و فریاد رس‌و رحمت‌واسعه حق.

‌مؤید مطلب اینكه،‌قطب‌الدین‌ راوندی‌از ابوالوفای شیرازی نقل‌می‌كند، كه‌در زندان‌ابن‌الیاس‌گرفتار شده‌بودم؛‌تصمیم‌قتل‌مرا گرفته‌بود،‌كه متوسل‌به‌امام‌سجاد(علیه‌السّلام) شدم. خواب‌بر من‌غلبه‌پیدا كرد؛ ‌وجود مبارك‌پیامبر(صلّی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) را دیدم. دستوری عملی‌برای‌توسل‌به‌ائمه(علیهم‌السّلام) دادند. فرمودند: متوسل‌نشو به‌من‌و نه‌به‌دختر من‌و نه‌دو پسرم‌برای‌متاع‌دنیا؛‌بلكه‌از برای‌آخرت‌متوسل شو‌و اما اخی‌ابوالحسن(علیه‌السّلام)،‌فانه‌ینقم‌لك‌ممن‌ظلمك… و اما علی‌بن‌الحسین‌،‌فللنجاه‌من‌السلاطین‌و من‌معره‌(مفسده) الشیاطین‌و اما محمد بن‌علی‌و جعفر بن‌محمد، فللاخره‌و اما موسی‌بن‌جعفر(علیه‌السّلام)،‌فالتمس‌به‌العافیه‌و اما علی‌بن‌موسی،‌فللنجاه‌من‌الاسفار فی‌البر و البحر و اما محمد بن‌علی،‌فاستنزل‌به‌الرزق‌من‌الله‌تعالی‌و اما علی‌بن‌محمد، فلقضاء النوافل‌و برالاخوان‌و اما الحسن‌بن‌علی،‌فللاخره‌و اما الحجه،‌فاذا بلغ‌منك‌السیف‌المذبح‌(و اَومَأ بیده‌الی‌الحلق) فاستغث‌به،‌فانه‌یغیثك و هو غیاث‌و كهف‌لمن‌استغاث‌به.

برادرم‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام)،‌از ظلم‌كننده‌به‌تو انتقام‌می‌كشد و امام‌سجاد(علیه‌السّلام)، برای‌نجات‌از سلاطین‌و از شرور شیاطین‌و امام‌باقر و امام‌صادق(علیهما‌السّلام)،‌برای‌آخرت‌و امام‌كاظم(علیه‌السّلام)،‌برای‌طلب‌عافیت‌و امام‌رضا(علیه‌السّلام)،‌برای‌نجات‌در سفرهای‌زمینی‌و دریایی‌و امام‌جواد(علیه‌السّلام)،‌برای‌نزول‌رزق‌از خدا و امام‌هادی(علیه‌السّلام)،‌برای‌قضای‌نوافل‌و نیكی‌اخوان‌و امام‌عسكری(علیه‌السّلام)،‌برای‌آخرت‌و حضرت مهدی(عج) اگر شمشیر به‌محل‌ذبح‌تو (پیامبر‌(صلی‌اللّهُعلیه‌وآله‌وسلّم) با دست خود به گلو‌اشاره‌فرمود) رسید، پناه ببر به‌او؛‌به‌درستی‌كه‌او به‌فریاد تو می‌رسد؛‌چرا كه‌او فریاد رس‌است‌و پناه‌است‌برای‌كسی‌كه‌به‌او استغاثه‌كند.

‌فقل: یا مولای‌یا صاحب‌الزمان! انا مستغیث‌بك.۱۰۶

‌پس‌بگو: ای‌سرورم‌! ای‌صاحب‌زمان! من‌به‌تو پناه‌آورده‌ام‌و از تو طلب‌فریادرسی‌می‌كنم.

‌فقلت: یا مولای‌یا صاحب‌الزمان! انا مستغیث‌بك؛‌ فاذا انا بشخص‌قد نزل‌من‌السماء تحته‌فرس‌و بیده‌حربه‌من‌نور. فقلت‌: یا مولای! اكفنی‌شر من‌یؤ‌ذینی. فقال: قد كفیتك فاننی‌سالت‌الله‌عزوجل‌فیك‌و قد استجاب‌دعوتی.

‌پس‌من‌گفتم: یا مولای‌یا صاحب‌الزمان! به‌فریادم‌برس. ناگهان‌دیدم‌شخص‌اسب‌سواری‌از آسمان‌فرود آمد؛‌در حالی‌كه‌سلاحی‌از نور در دست‌داشت. عرض‌كردم: ای‌مولای‌من! شر كسی‌كه‌مرا اذیت‌می‌كند، دفع‌كن. فرمود: شر او را از تو برطرف كردم؛ كار تو را انجام‌دادم؛‌من‌درباره‌تو از خدا خواستم‌و خداوند دعای‌مرا اجابت‌كرد.

‌فاصبحت؛‌فاستدعانی‌ابن‌الیاس‌و حل‌قیدی‌خلع‌علیّ و قال: بمن‌استغثت؟‌فقلت: استغثت‌بمن‌هو غیاث‌المستغیثین.۱۰۷

‌صبح‌كه‌طلوع‌كرد،‌‌ابن‌الیاس‌مرا خواست‌و خودش‌زنجیر را باز كرد و مرا آزاد كرد و سؤال‌كرد: به‌چه‌كسی‌پناه‌بردی‌و از چه‌كسی‌كمك‌گرفتی؟ گفتم‌: به‌كسی‌كه‌فریادرس‌طالبان‌فریادرسی‌هستند.

‌در دعای‌فرج‌می‌گوییم: اللهم‌عظم‌البلاء‌و برح‌الخفاء … یا مولای‌یا صاحب‌الزمان‌الغوث‌الغوث‌الغوث.۱۰۸

‌ای‌مولا و آقای‌من! ای‌صاحب‌زمان! به‌فریاد رس،‌به‌فریاد رس،‌به‌فریاد رس.

و در عریضه به‌خدمت‌حضرت‌بقیه‌الله(علیه‌السّلام) می‌نویسیم‌: كنت‌یا مولای‌صلوات‌الله‌علیك مستغیثا… فاغثنی‌یا مولای‌صلوات‌الله‌علیك. ۱۰۹

‌توجه: پیامبر(صلی‌اللّه‌‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمود :‌و هو غیاث‌و كهف‌لمن‌استغاث‌به‌او فریادرس‌و پناه‌هر كسی‌است‌كه‌به‌او پناه‌ببرد و فریادرسی‌بخواهد. نفرمود فقط‌غیاث‌شیعیان‌و محبین‌است؛‌بلكه‌غیاث‌هر كس‌است. چه‌بسیار كسانی‌كه‌شیعه‌نبودند،‌اما وقتی‌به‌حضرتش استغاثه‌كردند،‌حضرت‌به‌فریاد آنها رسید. در این‌مورد قضایای‌بسیاری‌نقل‌شده كه یكی‌از آنها را ذكر می‌كنیم:

عالم‌فاضل‌ربانی‌میرزا حسین‌نوری نقل‌می‌كند كه دانشمند بزگوار شیخ علی رشتی، از شاگردان استاد اعظم میرزای شیرازی می‌گوید: در یكی از سفرها، كه از زیارت امام حسین(علیه‌السلا‌م) به سوی نجف اشرف از راه فرات باز می‌گشتم، در كشتی كوچكی كه بین كربلا‌و طویرج بود،‌سوار شدم. مسافران كه اهل حله بودند به بازیگری و مزاح مشغول شدند؛‌جز یك نفر كه هر چند با آنها هم غذا و همسفر بود و بر مذهب او خرده می گرفتند و او را سرزنش می‌كردند،‌با كمال متانت نشسته بود و هیچ شوخی نمی‌كرد. از این وضع در تعجب بودم؛‌تا اینكه به جایی رسیدیم كه آب كم بود و به ناچار پیاده شدیم. در كنار نهر كه می رفتیم، از او پرسیدم: چرا از آنها كناره گیری می كنی و آنها بر مذهب تو خرده می گیرند؟ گفت: اینها از عامه و خویشاوند من هستند؛‌پدرم نیز از ایشان است؛‌ولی مادرم از اهل ایمان است. من نیز مذهب آنها را داشتم ولی‌به بركت حضرت مهدی( عج) شیعه شدم.

از چگونگی شیعه شدن او سؤال كردم؟ جواب داد: اسم من یاقوت و شغل من روغن فروشی است. در یكی از سالها برای خریدن روغن از شهر حله بیرون رفتم،‌تا از صحرا نشینان روغن بخرم. ‌تا آن مقدار كه می خواستم خریدم و به اتفاق عده ای از اهالی حلّه بازگشتم و در یكی از منزلگاهها فرود آمدیم و خوابیدم. وقتی بیدار شدم، دیدم همه رفته اند و من در صحرای بی آب و علفی كه درندگان زیادی هم داشت، تنها مانده ام. به راه افتادم؛‌ولی راه را گم كردم و متحیر ماندم؛‌از طرف دیگر از تشنگی و درندگان ترسان شدم. در آن حال به خلفا و مشایخ استغاثه كردم و از آنها كمك و شفاعت خواستم، تا خداوند برایم فرج كند؛‌ولی نتیجه ای نداد.

با خود گفتم: از مادرم شنیده ام كه می‌گفت: ما امام زنده ای داریم كه كنیه اش ابا صالح است؛ یرشد الضّالَّ و یغیث الملهوف و یعین الضعیف. به فریاد گم شدگان می رسد و درماندگان و ضعیفان را كمك و یاری می كند. با خداوند پیمان بستم، كه به او استغاثه می كنم؛‌اگر نجاتم داد،‌به مذهب مادرم در می آیم. پس او را صدا كردم و به او پناه بردم. ناگهان در كنار خود كسی را دیدم كه عمامه سبزی بر سرداشت و همراه من را ه می‌رفت. به من دستور داد كه به مذهب مادرم در آیم و كلماتی فرمود؛‌و به من فرمود به زودی به آبادیی می رسی كه آنجا همه شیعه هستند. گفتم: ای آقای من! شما با من به آن آبادی‌نمیآیید؟ فرمودند: نه ، لا‌نه استغاث بی الف نفس فی اطراف البلا‌د ارید ان اُغیثهم. چون هزار نفر در اطراف بلا‌د به من پناهنده شده اند؛‌می‌خواهم آنان را خلا‌ص كنم. یكباره‌از نظرم غایب شد. كمی راه رفتم و به آبادی رسیدم؛‌در صورتی كه مسافت زیادی تا آنجا بود،‌كه همسفرهایم روز بعد به آنجا رسیدند. از آنجا به حله برگشتم و به نزد سیدالفقها‌سید مهدی قزوینی رفتم و جریان را به او گفتم. او احكام و مسائل دینی را به من آموخت. از او سؤال كردم: چه عملی انجام دهم كه بار دیگر خدمت آن حضرت برسم؟

گفت: چهل شب جمعه به زیارت امام حسین(علیه‌السلا‌م) برو. من هم شبهای جمعه به زیارت قبر آن حضرت می‌رفتم. در شب جمعه سی و نهم، وقتی به دروازه شهر كربلا‌رسیدم، مأمورین ظالم از مردم گذرنامه می‌خواستند و خیلی سخت می‌گرفتند. من هم كه نه گذرنامه داشتم و نه قیمت آن را، چندبار خواستم به طور قاچاق از میان جمعیت وارد شوم؛ ولی نشد. در همین اثنا حضرت صاحب الا‌مر(عج) را دیدم كه داخل شهر است. به او استغاثه كردم و كمك خواستم. بیرون آمد و مرا همراه خود از دروازه داخل شهر كرد و كسی مرا ندید. وقتی وارد شهر شدیم،‌یكباره‌او را دیگر ندیدم و با حسرت و تأسف بر فراقش ماندم. ۱۱۰

۱۸- حضرت‌زهرا(س) منتظِر و حضرت‌مهدی(عج) هم‌منتظَر و هم‌منتظِر است‌

الف) ‌حضرت زهرا منتظِر است‌.

‌در اواخر خطبه‌فدكیه۱۱۱ حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام) می‌فرماید:<وانتَظِر‌وا اِنّا منتظرون>.112

در تفاسیر روایی‌، این‌آیه‌به‌ظهور حضرت‌مهدی(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف)، تأویل شده است كه به برخی از آنها اشاره می‌شود.۱۱۳

– علی‌بن‌رئاب‌عن‌ابی‌عبدالله(علیه‌السّلام) انه‌قال‌فی‌قول ا‌لله عزوجل: <یوم‌یأتی‌بعض‌آیات ربك‌لاینفع‌نفسا ایمانها لم‌تكن‌آمنت‌من‌قبل‌(او كسبت‌فی‌ایمانها خیرا قل‌انتظروا اِنّا منتظرون)>114 قال: الایات‌الائمه‌والایه‌المنتظره‌، القائم(علیه‌السّلام).۱۱۵

‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) پیرامون‌این‌آیه <‌روزی‌كه‌بعضی‌از آیات‌پروردگار تحقق‌می‌پذیرد، ایمان‌آوردن‌افرادی‌كه‌قبلاً ایمان‌نیاورده‌اند یا در ایمانشان‌عمل‌نیكی‌انجام‌نداده‌اند،‌سودی‌به‌حالشان‌نخواهد داشت. بگو: انتظار بكشید، ما هم‌انتظار می‌كشیم.> فرمودند: آیات، ائمه(علیهم‌السلام) هستند و آیه‌ای‌كه‌انتظار او كشیده‌می‌شود، حضرت‌قائم(علیه‌السّلام) است.

– ‌ابی‌بصیر می‌گوید: امام‌صادق(علیه‌السّلام) در تفسیر همین‌آیه‌فرمودند: ‌یعنی‌خروج‌القائم‌المنتظر منا… ۱۱۶

‌انتظار قیام‌حضرت‌قائم، كه‌او منتظَر از ما اهل‌بیت‌هست.

‌پس‌شما و ما منتظِر منتظَر (حضرت‌مهدی،‌علیه‌السّلام) هستیم.

– محمد بن‌فضیل‌می‌گوید: از امام‌رضا(علیه‌السّلام) سؤ‌ال‌كردم‌از انتظار فرج‌فقال: او لیس‌تعلم‌ان‌انتظار الفرج‌من‌الفرج؛‌ثم‌قال: ان‌الله‌تبارك‌و

تعالی‌یقول: <وارتقبوا انی‌معكم‌ رقیب>. 117

‌حضرت‌فرمود:‌آیا نمی‌دانی‌انتظار فرج‌از فرج‌است‌(جزو فرج‌است)؛‌سپس‌فرمود: خداوند می‌فرماید: <انتظار بكشید؛‌من‌هم ‌با شما منتظر هستم>.

– تا آنجا آیه‌<فانتظروا انی‌معكم‌من‌المنتظرین> مربوط به حضرت مهدی(علیه‌السّلام) است‌كه‌امام‌صادق(علیه‌السّلام) برای‌اثبات‌اینكه‌آیه‌سوم‌سوره‌بقره‌در مورد حضرت مهدی (علیه‌السّلام) است،‌به‌این‌آیه‌تمسك‌می‌كنند.

‌یحیی‌بن‌قاسم‌می‌گوید: از امام‌صادق(علیه‌السّلام) در مورد آیه‌<الم‌ذلك الكتاب‌لاریب‌فیه‌هدی‌للمتقین‌الذین‌یؤ‌منون‌بالغیب>118 سؤ‌ال‌كردم‌فقال‌: المتقون،‌شیعه‌علیٍّ والغیب‌هو الحجه‌القائم‌و شاهد ذلك قول‌الله عزوجل‌<و یقولون‌لولا انزل‌علیه‌آیه‌من‌ربه‌فقل‌انما الغیب‌لله‌فانتظروا انی‌معكم‌من‌المنتظرین>.119 و۱۲۰

حضرت‌فرمودند :‌مراد از متقین‌در آیه، شیعه‌حضرت‌علی(علیه‌السّلام) هستند و غیب‌حضرت‌قائم(عجّل‌اللّه‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) است؛‌شاهد بر این مدعا گفتار خداوند است‌كه‌می‌فرماید: <می‌گویند: چرا معجزه‌ای‌از پروردگارش‌بر او نازل‌نمی‌شود! پس‌بگو: غیب‌تنها برای‌خدا (و به‌فرمان‌او) است؛‌شما در انتظار باشید؛ من‌هم‌با شما در انتظارم.

پس حضرت زهرا(علیها‌السلا‌م) با تمسك به این آیه ،‌منتظرِ ظهور حضرت مهدی(عج) می باشد .

ای امید آخرین فاطمه‌ ای نگار دلنشین فاطمه‌

كی بگیری انتقام فاطمه پركنی عالم زنام فاطمه

فاطمه آن علت كل وجود منتظر باشد به آن روی كبود

كی ز رویش رنگ نیلی می بری‌ كی زدلها داغ سیلی می بری‌

آوری كی بهر آن مادر دوا كی دهی بشكسته پهلو را شفا

مادرت غمدیده و دل بیقرار می كشد بهر ظهورت انتظار

قد كمان جوید تو را آن مام پاك‌ گرچه جسم اطهرش غلتد بخاك‌

عالم هستی فدای خال تو فاطمه در كوچه ها دنبال تو۱۲۱

ب) حضرت مهدی (عج) هم منتظَر است‌و هم منتظِر.

‌در ضمن‌بحث‌قبل،‌این‌معنا روشن‌شد. اما روایاتی‌هم‌داریم‌كه‌آن‌حضرت‌را به‌این‌لقب‌معرفی‌كرده‌اند.

امام‌جواد(علیه‌السّلام) می‌فرماید: ان‌الامام‌بعدی‌ابنی‌علی… والامام‌بعده‌ابنه‌الحسن… ثم‌سكت. فقلت‌له: یابن‌رسول‌الله! فمن‌الامام‌بعد الحسن؟

امام‌بعد از من، فرزندم‌علی‌(امام‌هادی<علیه‌السّلام>) است‌و امام‌بعد از او، پسرش‌حسن(علیه‌السّلام) است؛‌پس‌امام‌ساكت‌شد. عرض‌كرد: امام‌بعد از امام‌حسن‌عسكری(علیه‌السّلام) كیست؟

‌فبكی(علیه‌السّلام) بكاءً شدیداً ثم‌قال‌اِنّ من‌بعد الحسن‌ابنه‌القائم‌بالحق‌المنتظَر.

‌امام‌به‌شدت‌گریست‌و فرمود: بعد از حسن، فرزند او قائم‌به‌حق‌كه منتظَر است، می‌باشد.

‌فقلت‌له: یا بن‌رسول‌الله: لم‌سمی‌القائم؟‌قال: لانه‌یقوم‌بعد موت‌ذكره‌و ارتداد اكثر القائلین‌بامامته‌.

‌عرض‌كردم‌: چرا به‌او قائم‌گویند؟‌فرمود: زیرا او بعد از آنكه‌یادش‌از بین‌می‌رود و بیشتر قائلین‌به‌امامتش‌از اعتقاد خود باز می‌گردند،‌قیام‌می‌كند.

‌فقلت‌له: و لم‌سمّی‌المنتظَر؟ قال: لان‌له‌غیبه‌یكثر ایامها و یطول‌اَمَدَها؛ فینتظر خروجَه‌المخلصون… ۱۲۲

‌عرض‌كردم‌:‌چرا به‌او منتظر گویند؟ فرمود: زیرا برای‌او غیبت‌طولانیی‌است؛ پس مؤ‌منین‌مخلص‌انتظار ظهورش‌را می‌كشند.

البته كلمه <منتظر> را در این روایت، می‌شود بر وزن اسم فاعل (با كسره) هم خواند؛ اما به قرینه ذیل روایت (فینتظر…) حتماً باید بر وزن اسم مفعول (با فتحه) خواند.

حضرت مهدی(عج) ‌منتظِر است‌:

‌ابی‌بصیر می‌گوید: از امام‌باقر(علیه‌السّلام) شنیدم‌كه‌می‌فرماید: فی‌صاحب‌هذا الامر اربع‌سنن‌من‌اربعه‌انبیاء: سنه‌من‌موسی‌و… و اما من‌موسی‌فخائف‌یترقب. ۱۲۳

‌فرمود:‌در صاحب‌این‌امر چهار روش از چهار پیامبر وجود دارد: روشی از موسی(علیه‌السلا‌م) و… و روش او از موسی‌این است كه ترسانِ‌منتظِر است.

در دعا زمان غیبت می‌خوانیم و امرك ینتظر، منتظر دستور تو است.۱۲۴

ادامه دارد

 

——————

پی‌نوشت‌ها:

۱٫ برای‌اطلاع‌بیشتر، به كتابهای‌كمال‌الدین،‌منتخب‌الاثر،‌مَن ‏ هو المهدی(علیه‌السّلام) و در انتظار ققنوس،‌مراجعه‌شود.

۲٫ روزگار رهایی،‌ج۱، ص‌۷۲؛ به نقل‌ا‌ز البیان‌،‌ص‌۶۳ و از عیون الاخبار،‌ج‌۲، ص‌۱۳۰ و چند منبع‌دیگر.

۳٫ روزگار رهایی‌ج‌۱، ص‌۷۷ ؛‌‌به نقل‌ا‌ز بیش‌از ده‌منبع.

۴٫ من‌هوالمهدی(علیه‌السّلام)،‌ص‌۹۰ ، به نقل از سنن‌ابن‌ماجه،‌ج‌۴، ص‌۱۵۱ و بیش‌از بیست‌منبع‌دیگر عامه.

۵٫ من‌هوالمهدی(علیه‌السّلام)، ص‌۹۰،‌ به نقل‌ا‌ز ده‌منبع‌عامه.

۶٫ در انتظار ققنوس، ص‌۱۰۳، به نقل از عامه‌و خاصه.

۷٫ بحارالا‌نوار، ج‌۳۶، ص‌۳۵۲، ح‌۲۲۴، به نقل ا‌ز كفایه‌الاثر، ص‌۲۶٫

۸٫ ر.ك: به كمال‌الدین، ج‌۱، باب‌ ۲۷ و ۲۸؛ بحارالانوار ج‌ ۳۶، ص‌۱۹۳ و ۱۹۵ و‌.۹٫ من‌هو المهدی(علیه‌السّلام)، ص‌۲۴٫

۱۰٫ ر.ك: به منتخب‌الاثر،‌ص‌۸۴، ح‌۲ و بحارالا‌نوار، ج ۳۶ ، ص‌ح‌۱۱۰،‌روایتی‌از كفایه‌الاثر از ابوذر نقل می‌كند، وبحارالا‌نوار، ج‌۲۸، ‌ص ۵۲، ح‌۲۱ و عوالم‌العلوم،‌ج ۱۱، ص ۳۷۹،‌از سلمان‌فارسی، و بحارالا‌نوار،‌ج‌۴۰، ص ۶۶، ح‌۱۰۰ از سلمان‌فارسی‌(روایت‌زیبایی‌است)، بحارالا‌نوار، ‌ج‌۳۶ ، ‌ص ۳۰۷، ح‌۱۴۶، از جابربن عبدالله‌انصاری‌، و بحارالا‌نوار، ج ۳۶ ، ص‌۳۲۸، ح‌۱۸۴، از عمار ، و كشف‌الغمه،‌‌ج ۳، ص‌۲۸۳، الباب‌التاسع.

۱۱ . كشف‌الغمه،‌‌ج ۳، ص‌،‌به نقل از اربعون‌حافظ‌ابونعیم‌احمد بن‌عبداللّه‌و بحارالا‌نوار، ج ۵۱، ص‌۷۹، به نقل از كشف‌الغمه.

۱۲٫ برای‌تحقیق‌بیشتر به كتاب‌كامل‌الزیارات،‌باب‌۱۶، و بحارالا‌نوار، ج‌۴۳ و ج‌۴۴، ص ۲۳۱ مراجعه‌شود.

۱۳٫ منتخب‌كامل‌الزیارات،‌ص‌۳۹ و كامل‌الزیارات، باب‌۱۶، ح‌۸ ،‌بحارالانوار،‌ج‌۴۴، ص‌۲۳۴٫

۱۴٫ منتخب‌كامل‌الزیارات،‌ص‌۳۶ و كامل‌الزیارات‌، باب‌۱۶ ح‌۶ و بحارالانوار ج‌۴۴، ص‌۲۳۲‌و بحارالانوار ج‌۴۳، ص‌۲۴۵، ح‌۲۰٫

۱۵٫ الغیبه‌الطوسی،‌ص‌۱۷۳، در ضمن‌بعضی‌توفیقات‌و بحارالا‌نوار،‌ج ۵۳،‌ص۱۸۰ و احتجاج، چاپ اسوه،

‌ج ۲، ص۵۳۷،‌و المختار من كلمات‌الامام‌المهدی(عج) ج۲، ص‌۲۲۹٫

۱۶٫ با توجه‌به آن‌نكاتی‌كه‌در روایت‌هست: ۱- تقدیم‌ما حقه‌التاخر یفید الحصر، ۲- حضرت‌نمی‌فرماید مادرم‌بلكه می‌فرماید : فی‌ابنه‌رسول‌اللّه، صلّی الله‌علیه‌وآله،‌در این‌اضافه‌نكاتی‌هست، تأمل شود.

۱۷٫ اشاره‌به‌آیه‌‌سوره‌ممتحنه.

۱۸٫ فاطمه ، بهجه قلب المصطفی(ص)، به نقل ا‌ز الغدیر و او به نقل ا‌ز چند منبع‌عامه.

۱۹٫ همان،‌ص‌۱۸۵، به نقل از الغدیر و او به نقل از چند منبع‌عامه.

۲۰٫ همان، ص‌۲۱۴، به نقل از مناقب (برای تحقیق بیشتر به كتاب ‌فاطمه بهجه قلب المصطفی(ص) رجوع شود.

۲۱٫ بحارالا‌نوار، ج ۴۳، ص ۶۳، ح ۵۸٫

۲۲٫ تفسیر فرات، چاپ،‌داودی‌ص‌۲۱۸ و چاپ، موسسه‌نشر، ص‌۵۸۱٫

۲۳٫ تفسیر البرهان‌، ج ۴،‌ص ۴۸۷ ،ح‌۲۴ – تفسیر فرات‌چاپ،‌موسسه‌نشر ص‌۵۸۱ در پاورقی.

۲۴٫ دلیل‌آفتاب، ص‌۱۸٫

۲۵٫ فاطمه‌، بهجه‌قلب‌المصطفی، ص‌۱۵۳ – ر.ك: به‌شرح فصِ حكمه‌عصمتیه فی كلمه فاطمیته، آیه‌الله‌حسن‌زاده‌آملی.

۲۶٫ دخان، ۴-۱٫

۲۷٫ الكافی‌، كتاب‌الحجه، باب‌مولد ابی‌الحسن‌موسی‌بن‌جعفر(علیه‌السّلام)، ح‌۴٫

۲۸٫ برای‌توضیح‌بیشتر به‌كتاب‌سوگند به‌نور شب‌تاب‌،‌صفحه‌۲۲ مراجعه‌شود كه‌مطالب‌زیبایی‌آورده.

۲۹٫ فاطمه‌،‌بهجه‌قلب‌المصطفی، ص‌۳۶۵ به نقل از بحارالا‌نوار، ج ۸‌، ص‌۱۰۹ الی‌۱۱۲٫

۳۰٫ نجم‌الثاقب، ص ۲۹ و ۴۲٫

۳۱٫ بحارالا‌نوار، ج ۱۰۲، ‌ص ۲۴۶٫ مفاتیح‌الجنان، (استغاثه‌به‌حضرت‌حجه)<علیه‌السّلام>.

۳۲٫ هود، ۸۶٫

۳۳٫ روزگار رهایی، ج ۱، ص‌۱۱۰ به نقل از بحارالا‌نوار، ج ۵۲، ص ۳۷۳ وح ۱۶۵، به نقل از منتخب‌الاثر، ص‌۵۱۷٫

۳۴٫ روزگار رهایی، ج ۱، ص‌۱۶۰ به نقل از نه‌منبع.

۳۵٫ روزگار رهایی، ج ۱، ص‌۴۸۵ به نقل‌از دوازده‌منبع‌- نجم‌الثاقب، ص‌۴۰٫

۳۶٫ روزگار رهایی، ‌ج‌، ص۶۶۳ به نقل از الزام‌الناصب، ص‌۵۷٫

۳۷٫ فاطمه‌، من‌المهد الی‌اللحد، ص‌۱۱۶، به نقل از بحارالانوار.

۳۸٫ یس، ۵۲٫

۳۹٫ فروع‌كافی، ط دارالا‌ضواء،‌ج ۸، ص‌، ح‌۳۴۶٫

۴۰٫ مراه‌العقول، ط‌دارالكتب، ج‌۲۶، ص‌۲۱۷٫

۴۱٫ فاطمه‌، من‌المهد الی‌اللحد، ص‌۱۲۱ به نقل از ذخائر العقبی‌(طبری) و به نقل از‌نزهه‌المجالس‌(صفوری)، ص‌۲۲۷٫

۴۲٫ احزاب، ۳۷٫

۴۳٫ ر.ك: به فاطمه،‌من‌المهد الی‌اللحد و فاطمه‌بهجه‌قلب‌المصطفی(صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) تحت‌عنوا‌ن‌طاهره.

۴۴٫ روزگار رهایی، ج‌۱، ص‌۷۶ به‌نقل‌از بحارالانوار، ج‌۵۲، ‌ص‌۳۱۰ و به نقل از اعلام‌الوری، ص‌۳۸۱ و چند منبع‌دیگر.

۴۵٫ روزگار رهایی، ج ۲، ‌ص‌۷۰۶ به نقل از بحارالا‌نوار، ج‌۵۲، ص‌و بشاره‌الاسلام، ص ۲۳٫

۴۶٫ كمال‌الدین، چاپ‌جامعه‌مدرسین، ج ۲، ‌ص۵۱۳ و مفاتیح، دعا در غیبت‌امام‌زمان(علیه‌السّلام).

۴۷٫ لسان‌العرب، ماده‌برك.

۴۸٫ تفسیر كبیر، ج ۳۲، ص۱۲۴٫

۴۹٫ المیزان، ج ۲۰، ذیل سوره كوثر.

۵۰٫ برای‌توضیح‌بیشتر،‌به‌كتب‌تفسیری، وكتاب فاطمه،‌من‌المهد الی‌اللحد، و فاطمه،‌بهجه‌قلب‌المصطفی(صلّی‌اللّه ‌علیه‌وآله‌وسلّم) رجوع‌شود.

۵۱٫ در شباهت سوم، گذشت.

۵۲٫ روزگار رهایی، ج ۲،‌ص۹۵۰، به نقل از الملاح‌والفتن، ص‌۱۰۸٫

۵۳٫ فاطمه (علیهاالسّلام)، من المهد الی‌اللحد، ص‌۱۰۵٫

۵۴ . جنه‌العاصمه، ص‌۵۷٫

۵۵٫ روزگار رهایی، ج ۲،‌ص۱۰۸۸، به نقل از غیبت‌طوسی، ص‌۲۶۹ و منابع‌دیگر.

۵۶٫ جمال‌الاسبوع، ط آفاق، ص‌۳۰٫

۵۷٫ مفاتیح‌الجنان، زیارت‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام)، و اقبال‌سیدبن‌طاووس، عمل‌روز بیستم‌جمادی‌الاخره.

۵۸٫ همان.

۵۹٫ فاطمه‌، من‌المهد الی‌اللحد، ص‌۱۱۳، به نقل از بحارالا‌نوار، ج‌۴۳، ص‌۷۹ و ۸۰ و ۱۹۵٫

۶۰٫ به تعبیر استاد، این روایت از روایات صحیحه‌ائی است كه حضرت امام (ره) به آن استناد می كردند و این هبوط جبرئیل را بر حضرت زهرا(علیهاالسلا‌م) از بزرگترین فضایل می شمارد ر.ك : به كتاب چشمه در بستر ، چاپ حضور، پاییز ۱۳۷۵ ، ص ۲۸۶٫

۶۱٫ فاطمه‌، من‌المهد الی‌اللحد، ص‌۱۱۱ ، به نقل ا‌ز علل الشرایع.

۶۲٫ روزگار رهایی، ج ۱، ص۷۴ به نقل از ا‌صول‌كافی، ‌ج ۱، ص ۵۳۴ و چهار منبع‌دیگر.

۶۳٫ همان، ص‌۸۸ به نقل از كشف‌الغمه‌ج ۳، ص ۲۹۷٫

۶۴٫ اصول‌كافی، باب‌ماجأ فی‌الاثنی‌عشر والنص‌علیهم، ح‌۱۱٫

۶۵ . سوره قدر.

۶۶٫ تفسیر برهان، ذیل‌آیه، ح‌۲۰ و ح‌۲۳٫

۶۷٫ تفسیر قمی، ج ۲،‌ص۴۳۲٫

۶۸٫ روزگار رهایی‌، ج ۱، ص‌۱۳۲، به نقل از الزام‌الناصب، ص‌۹٫

۶۹٫ حلیه‌الابرار،‌ج ۲، ص۶۰۰٫

۷۰٫ قصص، ۷، واوحینا الی‌ام‌موسی‌ان‌ارضعیه.

۷۱٫ نحل، ۶۸، واوحی‌ربك الی‌النحل‌ان‌اتخذی‌من‌الجبال‌بیوتا.

۷۲٫ جنه‌العاصمه، ص‌۶۰ ، به نقل از بحارالا‌نوار و‌فاطمه‌،‌بهجه‌قلب‌المصطفی(صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم) كلمه زهرا.

۷۳٫ جنه‌العاصمه، ص‌۷۲ ، به نقل از كتاب‌فضائل‌(شاذان‌بن‌جبرئیل‌قمی‌ره).

۷۴٫ تفسیر قمی، ج ۲، ص ۷۸ ذیل‌آیه‌نور – تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص‌، ح‌۱۶۹ به نقل از اصول‌كافی.

۷۵٫ كشف‌الغمه، ج ۳ ، ص ۲۶۹٫

۷۶٫ بحارالا‌نوار، ج ۳۶، ص ۳۰۲ – شبیه‌این‌روایت،‌در عیون‌اخبار الرضا(علیه‌السّلام)، ج‌۱، ص‌۴۷٫

۷۷٫ جنه‌العاصمه، ص‌۶۷٫

۷۸٫ در آن‌روز، مؤ‌منان‌خوشحال‌می‌شوند به‌یاری‌خداوند، و او، هر كس‌را بخواهد، یاری‌می‌كند، و او صاحب‌قدرت‌و رحمت‌است.

۷۹٫ تفسیر البرهان، ج ۳، ص ۲۵۸ ، ح‌۶، ذیل‌آیه‌كریمه، بحارالا‌نوار، ج‌، ص‌۴، ح‌۳ و ص‌۱۸، ح‌۱۷٫

۸۰٫ همان، ح‌۲٫

۸۱٫ همان، ح ۵٫

۸۲٫ اسرا، ۳۳ (كسی‌كه‌مظلومانه‌كشته‌شود، ما برای‌ولی‌او ، سلطه‌قرار دادیم. پس، اسراف‌در قتل‌نكند. به‌درستی‌كه‌او منصور و یاری‌شده‌است).

۸۳٫ بحار، ج ۵۱، ص ۳۰ ر.ك: به تفسیرالبرهان‌و نورالثقلین‌و قمی‌و…

۸۴٫ مفاتیح‌الجنان، زیارت‌عاشورا.

۸۵٫ روزگار رهایی، ج ۱، ص‌۴۷۸، به نقل از كشف‌الغمه، ج ۳، ص ۳۲۴، و ده‌منبع‌دیگر – كمال‌ا‌لدین، باب‌۳۲، ح‌۱۶٫

۸۶٫ مفاتیح‌الجنان، دعای‌ندبه.

۸۷٫ فاطمه‌بهجه‌قلب‌المصطفی، ص‌۱۹۸ ، به‌نقل‌از بحارالانوار، ج‌۲۲، ص‌۴۹۱٫

۸۸ . همان، به نقل از وسائل الشیعه، ج ۲، ص ۷۱۴٫

۸۹٫ همان، به‌نقل‌از الریاض‌المنضر، ج‌۲، ص‌۲۰۲٫

۹۰ .همان، ص‌۸-۳۵۶ به‌نقل‌از بحارالانوار، ج‌۴۳، خطبه‌فدكیه، و به‌نقل‌از احتجاج، خطبه‌فدكیه.

۹۱ . روزگار رهایی، ج‌۲، ۶۰۹، به‌نقل‌از الزام الناصب ، ص‌، و سه منبع دیگر.

۹۲ . جمال‌الاسبوع، ط آفاق، ص ۹-۳۸٫ مفاتیح‌الجنان، زیارت‌حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام).

۹۳ . كمال‌الدین، ط جامعه مدرسین، ج ۲، ص‌. مفاتیح‌الجنان، دعای‌غیبت‌امام‌زمان(علیه‌السّلام).

۹۴ . كمال‌الدین، ب‌۲۸، ذیل، ح‌۱٫

۹۵ . مطلع‌الفجر، ص‌۱۸۲، به‌نقل‌از راهی‌به‌سوی‌نور، ص‌۱۸۰٫

۹۶ . ر.ك: به‌كتاب‌فاطمه‌، ‌بهجه‌قلب‌المصطفی (صلّی‌اللّه علیه‌وآله‌وسلّم)، ص‌۲۵۹٫

۹۷٫ اقبال‌سیدبن‌طاووس‌عمل‌روز بیستم‌جمادی‌الاخره.

۹۸٫ همان ، مفاتیح الجنان ، زیارت دوم حضرت زهرا (علیها‌السلا‌م).

۹۹٫ مفاتیح الجنان ، زیارت جامعه كبیره .

۱۰۰ . سوره‌نور، ۳۵٫

۱۰۱ . تفسیر قمی‌ج ۲، ص ۷۸ ، ذیل‌آیه‌- تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص‌، ح‌۱۶۹ به نقل از اصول‌كافی.

۱۰۲ . فلاح‌السائل، ط‌دفتر تبلیغات، ص‌۱۷۱ و ط‌دفتر تبلیغات‌با تحقیق، ص‌۳۰۸٫

۱۰۳ . بحارالانوار، ج‌۱۰۲، ص‌۲۵۴، ح‌۱۳ – حاشیه‌مفاتیح‌الجنان، نماز استغاثه‌به‌ حضرت‌زهرا(علیهاالسّلام).

۱۰۴ . بحارالانوار، ج‌۱۰۲، ص‌۲۵۴، ح‌ ۱۲٫

۱۰۵ . بحارالانوار، ج‌۵۳، ص‌۱۷۱ ، توقیع‌۵،‌به‌نقل‌از احتجاج. مفاتیح‌الجنان. زیارت‌حضرت‌صاحب‌الزمان (علیه‌السّلام) معروف به زیارت‌ال‌یس(علیهم‌ا‌لسّلام).

۱۰۶ . نقل‌دیگری‌هست‌كه، ‌پیامبراكرم (صلی‌اللّه علیه‌وآله‌وسلّم) فرمودند: بگو: یا صاحب‌الزمان،‌اغثنی،‌یا صاحب‌الزمان‌ادركنی، (ای‌صاحب‌زمان‌به‌فریاد من‌برس، ای‌صاحب‌زمان‌مرا دریاب) پس‌در خواب‌فریاد زدم: یا صاحب‌الزمان، اغثنی‌یا صاحب‌الزمان‌ادركنی‌(نجم‌الثاقب، ط جمكران، باب‌۹، قضیه‌اول، ص‌۷۲۹).

۱۰۷ . الدعوات‌، راوندی، ص‌۲-۱۹۱؛ بحارالانوار، ج ۵۳ ، ص ۳۲۴ و ج‌۹۴، ص‌۳۵ و نجم‌الثاقب، ط جمكران، ‌باب‌۹، قضیه‌اول، ص‌۷۲۹٫

۱۰۸ . مفاتیح‌الجنان، دعای‌فرج‌حضرت‌حجه(علیه‌السّلام).

۱۰۹ . منتهی‌الامال، آخر فصل‌ششم.

۱۱۰ . بحارالانوار، ج‌۵۳، ص‌، و مكیال‌المكارم، ج‌۱، ص‌۱۰۷، به نقل از جنه‌المأوی، ص‌۲۹۲٫

۱۱۱٫ بحارالانوار، ج‌۸، ص‌۱۰۹ به نقل ا‌ز احتجاج‌طبرسی، ط اسوه، ج‌۱، ص‌۲۵۳٫

۱۱۲ . انتظار بكشید، ما هم‌،‌انتظار می‌كشیم‌- آیات‌به‌این‌مضمون،‌متعدد است، از جمله،‌انعام،‌۱۵۸، یونس، ۲۰ و ۱۰۲ و هود،‌۱۲۲٫

۱۱۳ . ر.ك: به‌تفسیر البرهان، ج‌۱، ص‌۵۶۴، ح‌۳ ، و ح ۴، و ج‌۲، ص‌۱۸۱، ح‌۱، و ص‌۲۳۲، ح‌۴، و ح ۵، و ص‌۲۰۵، و به‌تفسیر عیاشی، ج‌۲، ص‌۱۲۸، ح‌۵۰،‌و ص‌ ۱۵۹، ح‌۶۲ – و به‌كمال‌الدین، ج‌۲، باب‌۵۵٫

۱۱۴ . انعام، ۱۵۸٫

۱۱۵ . تفسیر البرهان، ج‌۱، ص‌۵۶۴، ح‌۳٫

۱۱۶٫ همان، ح‌۴٫

۱۱۷ . تفسیر البرهان، ج‌۲، ص‌۲۳۲، ح‌۴٫

۱۱۸ . بقره، ۳ – ۱ – الم‌- آن‌كتابی‌كه‌شك‌در آن‌راه‌ندارد ، و مایه‌هدایت‌پرهیزكاران‌است، آنها، كسانی هستند كه، به غیب ایمان می آورند.

۱۱۹ . یونس، ۲۰٫

۱۲۰ . تفسیر البرهان، ج‌۲، ص‌۱۸۱، ح‌۱٫

۱۲۱٫ نغمه‌های فاطمیه، ص ۱۷٫

۱۲۲٫ كمال‌الدین، ج‌۲، باب‌۳۶، ح‌۳؛ ر.ك: به‌غیبت‌نعمانی، ص‌۴۱، ذیل‌آیه‌و رابطوا ای‌رابطوا امامكم‌المنتظَر و ر.ك: به‌روزگار رهایی، ج‌۱، ص‌۹۸ و ۱۰۹ و ۲۷۶ و ۳۲۷ و ۵۰۰٫

۱۲۳٫ كمال‌الدین، ج‌۱، باب‌۳۲،‌ح‌۶‌، و ح ۱۱٫

۱۲۴٫ مفاتیح الجنان، دعا در غیبت امام زمان(عج).

بخش اداری
قسمت اداری
نام کاربري :
رمز عبور :
منشورات مهدویت