سیستم شما به فلش پلیر احتیاج دارد

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

كیفیت بيعت با حضرت حجت(عج)/مردم با امام زمان(عج) كجا و برای چه بیعت می كنند؟
  صفحه اول -> اخبار
چاپ صفحه
ارسال صفحه براى دوستان
كیفیت بيعت با حضرت حجت(عج)/مردم با امام زمان(عج) كجا و برای چه بیعت می كنند؟
تعداد نمایش : 50

استاد مركز تخصصی مهدویت گفت: محتوای اساسی بيعت، اعلام آمادگی ياران، ياوران و تودة مردم برای انجام كارهای مورد نظر از طرف امام معصوم عليه السلام در جهت رسيدن به پيروزی و برپايی حكومت عدل جهانی است و آن چيزی جز عمل به دستورات پروردگار بزرگ در آموزه های دينی نيست.

به گزارش روابط عمومی مركز تخصصی مهدویت، حجت الاسلام والمسلمین خدامراد سلیمیان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در كتاب «نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام» می‌نویسد:

روايات مربوط به بيعت با حضرت مهدی عليه السلام، از جهت معنا و مفهوم متواتر است؛ بنابراين در اثبات اصل اين اتفاق نيازمند بررسی در روايات نيست. اين روايات كه با شمار گوناگون در منابع شيعه و اهل سنت نقل شده است به طور عمده به موضوعات زير اشاره دارند:

 

1- بيعت‌كنندگان

در اين دسته روايات به كسانی اشاره كرده كه در بيعت با آن حضرت شركت می كنند. اين روايات به دو دسته تقسيم می شوند:

1-1 بيعت جبرئيل فرشتة وحی

در اين روايات از امين وحی با عنوان نخستين كسی كه با مهدی موعود عليه السلام بيعت می كند ياد شده است. اين مفهوم با تعبيرهايی چون: «أَوَّلُ مَنْ يُبَايِعُ الْقَائِمَ عليه السلام جَبْرَئِيلُ»،  «فَيَكُونُ أَوَّلَ خَلْقِ اللَّهِ مُبَايَعَةً لَهُ»،  «فَيَكُونُ أَوَّلُ مَنْ يُبَايِعُهُ جَبْرَئِيلَ»  و «أَنَّ أَوَّلُ مَنْ يُبَايِعُ الْقَائِمَ جَبْرَئِيلُ»  به چشم می‌خورد.

1-2.بيعت ياران خاص(سيصد و سيزده نفر)؛

 آنچه در بيعت با امام مهدی عليه السلام دارای اهميت است بيعت ياران، ياوران و مردم با مهدی موعود است. در روايات با تعبيرهايی چون: «يبايع بين الركن و المقام ثلاثمأة و نيف عدة اهل بدر»  و «يا يبايعه الناس الثلاثماة و ثلاث عشر»  به اين مهم اشاره شده است.

افزون بر رواياتی كه در آن به روشنی به بيعت شمار خاصی از ياران حضرت اشاره شده است، از گروه های ديگری نيز سخن به ميان آمده است. اجتماع بزرگي از شايستگان، فرودستان، شيعيان و يكتاپرستان حق‌طلب و عدالت‌گرا كه با وحدت و انسجام و هم‌راهي با ايشان بيعت مي‌كنند. آن ها به فرمايش رسول اكرم صلی الله عليه و آله گروهی از خراسان هستند كه در كوفه فرود مي‌آيند. هنگامي كه مهدي عليه السلام ظهور مي‌كند، اين گروه براي بيعت به حضور او گسيل مي‌شوند.

1-3 برخی از مردم

در برخی از روايات افزون بر بيعت های يادشده، سخن از بيعت مردم با آن حضرت به ميان آمده است كه ممكن است مقصود پذيرش آن حضرت در برخورد نخست با آن حضرت در مسجد الحرام باشد. در اين باره ابوبصير از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه:

وَ اللَّهِ لَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ يُبَايِعُ النَّاسَ؛  به خدا سوگند گوئي هم اكنون به او مي‏نگرم كه ميان ركن و مقام از مردم بيعت مي‏گيرد.

در برخی روايات نيز بدون اشاره به افراد ويژه، فقط به اصل بيعت اشاره شده است.

از اين روايت به روشنی پذيرش عمومی آن حضرت توسط مردم به دست می آيد. اگر چه ممكن است مقصود امام در اين سخن نيز همان ياران خاص باشد.

در مستدرك حاكم از رسول اكرم صلی الله عليه و آله وسلم نقل شده كه فرمود:

يبايع لرجل من امتی بين الركن و المقام؛  برای مردی از امت من بين ركن و مقام بيعت گرفته می‌شود.

2- مكان بيعت

همان گونه كه پيش از اين نيز اشاره شد روايات، مكان بيعت با حضرت مهدی عليه السلام را در مسجد الحرام، بين ركن و مقام ياد كرده اند. از جمله تعبيرهای روايات برای بيان اين مفهوم می‌توان به اين سخنان اشاره كرد:

ـ رجلا من ولد الحسين يبايع له بين الركن والمقام؛  مردی از تبار حسين كه بين ركن و مقام برای او بيعت گرفته می‌شود.

ـ إِنَّهُ يُبَايَعُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ؛  همانا با او بين ركن و مقام بيعت می‌شود.

ـ يُبَايِعُ الْقَائِمَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ؛   قايم بين ركن و مقام بيعت می‌كند.

ـ فَوَ اللَّهِ لَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ يُبَايِعُ النَّاسَ؛   به خدا سوگند گويا او را می‌بينم در حالی كه بين ركن و مقام با مردم بيعت مي‌كند.

ـ وَ اللَّهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ مَنْ يُبَايِعُهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ وَ أَعْرِفُ أَسْمَاءَ آبَائِهِمْ وَ قَبَائِلِهِم؛   به خدا سوگند من كسانی كه با او بين ركن و مقام با او بيعت می‌كنند را می‌شناسم و نام پدران و قبيله‌های آنها را می‌دانم.

3- مفاد بيعت

با توجه به آنچه يادشد محتوای اساسی بيعت، اعلام آمادگی ياران، ياوران و تودة مردم برای انجام كارهای مورد نظر از طرف امام معصوم عليه السلام در جهت رسيدن به پيروزی و برپايی حكومت عدل جهانی است و آن چيزی جز عمل به دستورات پروردگار بزرگ در آموزه های دينی نيست.

يك بررسی كوتاه در بيعت‌نامه

آنچه به عنوان روايت منسوب به علی عليه السلام در روايتی آمده كه حضرت مهدی عليه السلام در مفاد مشخصی با ياران خاص خود بيعت می-كند، نيازمند بررسی و دقت است.

اين روايت را سيد بن طاووس در كتاب التشريف بالمنن فی التعريف بالفتن (معروف به ملاحم و فتن)، از فتن سليلی نقل كرده و جز آن جا در هيچ يك از منابع معتبر ـ حتی مضمون آن نيز ـ به چشم نمی خورد.

در اينجا به دليل رواج استفاده آن در برخی نوشته ها، مناسب است تا حد ممكن بررسی شود.

در اين روايت مفصل كه در باب 79 با يادآوری سند  از ابوصالح سليلی  از علی عليه السلام نقل كرده، پس از بيان شهرهاي ياران حضرت مهدي عليه السلام، به شروطي می پردازد كه آن حضرت براي پذيرش بيعت قرار داده است:

يبايعون علی أن لا يسرقوا و لا يزنوا و لا يقتلوا و لا ينتهكوا حريما و لا يشتموا مسلما و لا يهجموا منزلا و لا يضربوا أحدا إلّا بالحقّ و لا يركبوا الخيل الهماليج و لا يتمنطقوا بالذهب و لا يلبسوا الخزّ، و لا يلبسوا الحرير و لا يلبسوا النعال الصرّارة و لا يخربوا مسجدا، و لا يقطعوا طريقا و لا يظلموا يتيما و لا يخيفوا سبيلا و لا يحبسوا بكرا و لا يأكلوا مال اليتيم و لا يفسقوا بغلام  و لا يشربوا الخمر و لا... أمانة و لا يخلفوا العهد و لا يكبسوا طعاما من برّ أو شعير و لا يقتلوا مستأمنا و لا يتبعوا منهزما و لا يسفكوا دما و لا يجهزوا علی جريح و يلبسون الخشن من الثياب و يوسّدون التراب علی الخدود و يأكلون الشعير و يرضون بالقليل، و يجاهدون في اللّه حقّ جهاده و يشمّون الطيب و يكرهون النجاسة...‌؛  … با او بيعت مي‏كنند كه هرگز دزدي نكنند، مرتكب فحشا نشوند، كسی را نكشند، حريمی را هتك نكنند، مسلماني را دشنام ندهند، به خانه كسي هجوم نبرند، كسي را به ناحق نزنند، در برابر سيم و زر سر فرود نياورند، حرير و خز نپوشند، مسجدی را خراب نكنند و راهی را نبندند، به يتيمی ستم نكنند، راهی را ناامن نكنند، خوراكي از گندم و جو انبار نكنند، مال يتيمی را نخورند، گرد همجنس‌بازي نگردند، شراب ننوشند، و...

آنگاه به شروطی كه حضرت مهدی عليه السلام برای خود می گذارد (و يشرط لهم علی نفسه) اين‌گونه اشاره كرده است:

أن لا يتّخذ حاجبا و يمشي حيث يمشون و يكون من حيث يريدون  و يرضی بالقليل؛   دربانی برای خود قرار ندهد، و از راه آنان برود، آن گونه كه آن ها می خواهند باشد، با كم خشنود و قانع شود،....  

اين سخنان از دو جهت قابل بررسی است:

1- استناد

1-1 از جهت منبع:

سيد بن طاووس همان گونه كه در مقدمة كتاب خود آورده، مطالب خود را به طور عمده از روايات سه كتاب اهل سنت، پديد آورده است: ملاحم ابن حماد، فتن سليلي، فتن بزّار.

البته ابن طاووس در كتاب خود دربارة فتن سليلي و روايات موجود در آن مي‌گويد:

كتاب الفتن، متعلق به سليلي است و تاريخ نسخة اصلي كه مصنف كتاب آن را نوشته است، متعلق به سال 307 ق است و در مدرسة تركي شهر واسط موجود است. اين نسخة موجود بنابر گواهی شخصي كه شاهد كتابت آن از روي نسخة اصلي بوده، مي‌باشد.

سيد بن طاووس در ابتدای نقلش از الفتن سليلی در كنار اشاره به آنچه ياد شد به نوعي خود را از گرفتاري نقل روايات ضعيف دور كرده (وأنا بريء من خطره، لأنني أحكي ما أجده بلفظه ومعناه إن شاء الله تعالی)   و همه تقصيرات روايات را متوجه مؤلف كتاب كرده است.

بسيار روشن است كه طريق سيد بن طاووس به سليلي و نقل سيد از اين كتاب، ناپيوسته است و طريق قابل خدشه است. همچنين شخص سليلي كه با نام «ابي صالح السليلي بن احمد بن عيسي بن شيخ الحسائي (السائي)» معرفي شده، مجهول و نامشخص است.

افزون بر آن اين كه، اين كتاب پيش و پس از ملاحم سيد بن طاووس در هيچ يك از منابع معتبر استفاده نشده است. و اينك نيز در دست رس نيست.

1-2 از جهت سند:

در سند روايت نيز افراد مهملي وجود دارد كه اعتبار روايت را از بين مي‌برد. افرادي مانند: سليمان بن عثمان، سعيد بن طارق و سلمة بن انس كه همگی مهمل بوده و نامي از آن‌ها در كتب رجالي ديده نمي‌شود.

2- از نظر محتوا

روايت مورد نظر به طور عمده دارای سه فراز كلی است:

اول: اسامی ياران خاص حضرت و شهرهای آنها؛

دوم: مفاد عهدنامه با حضرت؛

سوم: برخی نشانه ها.

كه هر سه بخش دارای تأملاتی است.

اما تأملات: اينكه در متن روايت همة نام‌ها به صورت عربی است و با توجه به اينكه گفته شده بخشی از ياران آن حضرت از شهرها و كشورهای غير عرب است، اين نام‌ها نامتعارف است. افزون بر آن اينكه برخی شهرهای يادشده به طور اساسی با اين گونه نام‌ها هيچ‌گونه پيشينه و الفتی ندارند.

اما در بارة مفاد عهدنامه كه به نظر می رسد اين گونه پيمان‌نامه و بيعت-نامه به دور از شأن مؤمنان معمولی است تا چه رسد به ياران ويژة موعود منجی كه در اوصاف و عظمت آنها سخنان فراوانی گفته شده است.

به راستی چه توجيهی دارد كه حضرت به ياران خاص خود بگويد اطراف همجنس بازی نگردند و مانند آن.

و اما تأمل سوم كه در آن به برخی از نشانه ها اشاره شده است. البته در محل خود بحث نشانه‌ها ثابت شده است كه به دو دسته تقسيم می شود نشانه های حتمی و غير حتمی كه برخی نشانه‌های يادآوری شده در اين روايت در هيچ روايتی نقل نشده است.

بخش اداری
قسمت اداری
نام کاربري :
رمز عبور :
منشورات مهدویت